అధికారుల జాప్యానికి లబ్ధిదారులను బాధ్యులు చేయొద్దు.. పింఛన్ బకాయిలపై హైకోర్టు కీలక ఆదేశం

అమరావతి: సామాజిక భద్రత పింఛన్ మంజూరులో అధికారుల ఆలస్యం కారణంగా అర్హులైన లబ్ధిదారులు ఆర్థికంగా నష్టపోకూడదని ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అర్హత ఉన్న వ్యక్తి దరఖాస్తు చేసిన తర్వాత అధికారులు నిర్ణయం తీసుకోవడంలో జాప్యం చేసినా, ఆ ఆలస్యాన్ని లబ్ధిదారుడి ఖాతాలో వేయలేమని పేర్కొంది. ఈ మేరకు జస్టిస్ కె. శ్రీనివాసరెడ్డి సంబంధిత అధికారులకు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేశారు. కేసు నేపథ్యం గుంటూరు జిల్లా పొన్నూరు మండలం కొట్టపాలెం గ్రామానికి చెందిన తిరుపతమ్మ భర్త దివ్యాంగుడు. ఆయన ప్రభుత్వం నుంచి సామాజిక భద్రత పింఛన్ పొందుతూ ఉండగా, 2023 జూలై 14న అనారోగ్యంతో మరణించారు. దీంతో తిరుపతమ్మ వితంతు పింఛన్ కోసం 2024లో ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. అయితే అదే సమయంలో ఎన్నికల కోడ్ అమల్లోకి రావడం, ఇతర పరిపాలనా కారణాలతో ఆమె దరఖాస్తు పరిశీలన ఆలస్యమైంది. హైకోర్టును ఆశ్రయించిన తిరుపతమ్మ తాను అర్హురాలినప్పటికీ పింఛన్ మంజూరు చేయడం లేదని తిరుపతమ్మ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. కోర్టు జోక్యం తర్వాత 2026 ఫిబ్రవరి నుంచి అధికారులు ఆమెకు వితంతు పింఛన్ చెల్లించడం ప్రారంభించారు. అయితే దరఖాస్తు చేసిన తేదీ నుంచి పింఛన్ ప్రారంభమైన తేదీ వరకు ఉన్న కాలానికి బకాయిలు చెల్లించకపోవడంతో వివాదం కొనసాగింది. ‘దరఖాస్తు తేదీ నుంచే అర్హత’ తిరుపతమ్మ దరఖాస్తు చేసిన తేదీ నుంచే వితంతు పింఛన్ పొందేందుకు అర్హురాలని హైకోర్టు పేర్కొంది. అధికారులు సకాలంలో దరఖాస్తును పరిష్కరించలేకపోయిన కారణంగా ఆమెకు రావాల్సిన మొత్తాన్ని నిరాకరించలేరని స్పష్టం చేసింది. 2024 జూన్ నుంచి 2026 ఫిబ్రవరి వరకు రావాల్సిన పింఛన్ బకాయిలను లెక్కించి చెల్లించాలని అధికారులను ఆదేశించింది. 21 పనిదినాల్లో పరిష్కరించాల్సిన దరఖాస్తు ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల ప్రకారం పింఛన్ దరఖాస్తును 21 పనిదినాల్లో పరిష్కరించాల్సి ఉంటుందని కోర్టు గుర్తుచేసింది. కానీ పిటిషనర్ దరఖాస్తుపై అధికారులు ఆ గడువులో స్పందించలేదని పేర్కొంది. అధికారుల ఆలస్యం వల్ల పిటిషనర్‌కు రావాల్సిన ప్రయోజనం కోల్పోయే పరిస్థితి ఏర్పడకూడదని తెలిపింది. ఎనిమిది వారాల్లో చెల్లించాలి కోర్టు ఉత్తర్వులు అందిన తేదీ నుంచి ఎనిమిది వారాల్లో బకాయిల లెక్కింపు, చెల్లింపు ప్రక్రియ పూర్తి చేయాలని సంబంధిత అధికారులను ఆదేశించింది. అంటే ప్రస్తుతం పింఛన్ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, గత కాలానికి రావాల్సిన మొత్తాన్ని కూడా ప్రభుత్వం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఈ తీర్పు ఎందుకు ముఖ్యమైనది? ఈ కేసులో హైకోర్టు ప్రధానంగా ఒక సూత్రాన్ని స్పష్టం చేసింది: లబ్ధిదారుడు అర్హుడైతే, అధికారుల జాప్యం వల్ల అతనికి రావాల్సిన సంక్షేమ ప్రయోజనం తగ్గించలేరు. అయితే ఈ తీర్పును ప్రతి pension caseకు ఆటోమేటిక్‌గా వర్తిస్తుంది అని భావించకూడదు. ప్రతి కేసులో eligibility, application date, scheme rules, documents వంటి అంశాలు వేరుగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.