ట్రేడింగ్‌లో భారీ లాభాలంటూ సైబర్ మోసం.. హైదరాబాద్‌లో ఇద్దరి నుంచి రూ.29.91 లక్షలు కాజేసిన నేరగాళ్లు

ట్రేడింగ్‌లో భారీ లాభాలంటూ బురిడీ.. హైదరాబాద్‌లో ఇద్దరికి రూ.29.91 లక్షల సైబర్ మోసం ఆన్‌లైన్ ట్రేడింగ్ ద్వారా భారీ లాభాలు సంపాదించవచ్చని నమ్మించి హైదరాబాద్‌లో ఇద్దరి నుంచి సైబర్ నేరగాళ్లు లక్షల రూపాయలు కాజేసిన ఘటనలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. కూకట్‌పల్లి, వివేకానందనగర్ ప్రాంతాలకు చెందిన ఇద్దరు వ్యక్తులు నకిలీ ట్రేడింగ్ యాప్‌లు, వాట్సాప్ గ్రూపుల ద్వారా మోసపోయినట్లు సైబరాబాద్ సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. మొదటి ఘటనలో 49 ఏళ్ల మెడికల్ రైటర్ ఫేస్‌బుక్‌లో కనిపించిన ట్రేడింగ్ ప్రకటనను నమ్మి నగదు బదిలీ చేశారు. రెండో ఘటనలో 26 ఏళ్ల సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరి పెట్టుబడులు పెట్టారు. రెండు ఘటనల్లోనూ మొదట పెట్టుబడులపై లాభాలు వచ్చినట్లు చూపించిన నేరగాళ్లు, తర్వాత నగదు ఉపసంహరించుకోవడానికి అదనపు చార్జీలు చెల్లించాలని డిమాండ్ చేసినట్లు బాధితులు తెలిపారు. మూల వార్తలో ఇద్దరికీ కలిపి రూ.29.91 లక్షల నష్టం జరిగినట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే వ్యక్తిగత లావాదేవీల వివరాల్లో కొన్ని సంఖ్యాపరమైన వ్యత్యాసాలు ఉండటంతో పూర్తి నష్టం మొత్తంపై మరింత స్పష్టత అవసరం. ఫేస్‌బుక్ ట్రేడింగ్ ప్రకటనతో మొదలైన మోసం సైబరాబాద్ సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం కూకట్‌పల్లికి చెందిన 49 ఏళ్ల మెడికల్ రైటర్ ఈ ఏడాది ఆగస్టులో ఫేస్‌బుక్‌లో ఒక ఆన్‌లైన్ ట్రేడింగ్ ప్రకటనను చూశారు. స్టాక్ మార్కెట్ పెట్టుబడుల ద్వారా భారీ లాభాలు వస్తాయనే ప్రచారం ఉండటంతో ఆయన ఆ ప్రకటనపై ఆసక్తి చూపించారు. ప్రకటనలోని లింక్‌పై క్లిక్ చేయడంతో 'SIG Group' అనే వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరారు. అనంతరం ఆ గ్రూపులోని వ్యక్తులు సూచించిన విధంగా 'NIFTPWM' అనే ట్రేడింగ్ యాప్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేసుకున్నారు. యాప్‌లో కేవైసీ ప్రక్రియను పూర్తి చేసి పెట్టుబడులు పెట్టడం ప్రారంభించారు. అయితే ఈ యాప్‌కు చట్టబద్ధమైన ట్రేడింగ్ అనుమతులు ఉన్నాయా, దీనిని ఎవరు నిర్వహిస్తున్నారు అనే వివరాలు కథనంలో వెల్లడించలేదు. మొదట రూ.5 వేల పెట్టుబడి.. లాభాలు వచ్చినట్లు చూపింపు బాధితుడు ప్రారంభంలో రూ.5 వేల పెట్టుబడి పెట్టినట్లు పోలీసులకు తెలిపారు. యాప్‌లో ఆ పెట్టుబడిపై లాభాలు వచ్చినట్లు కనిపించడంతో మరింత నగదు పెట్టేందుకు ఆసక్తి చూపించారు. ఈ క్రమంలో సెప్టెంబర్ నెలలో పలుమార్లు నగదు బదిలీలు చేశారు. మూల కథనం ప్రకారం సుమారు రూ.10.5 లక్షల వరకు పెట్టుబడి పెట్టినట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే యాప్‌లో చూపించిన లాభాలు నిజంగా స్టాక్ మార్కెట్ లావాదేవీల ద్వారా వచ్చాయా, లేదా కల్పిత గణాంకాలా అనే విషయం దర్యాప్తులో తేలాల్సి ఉంది. ఇలాంటి ఆన్‌లైన్ పెట్టుబడి మోసాల్లో నేరగాళ్లు నకిలీ ట్రేడింగ్ డ్యాష్‌బోర్డులను ఉపయోగించి భారీ లాభాలు వస్తున్నట్లు చూపించే అవకాశం ఉంటుంది. తమ పెట్టుబడి విలువ పెరుగుతున్నట్లు కనిపించడంతో కొందరు బాధితులు మరింత నగదు జమ చేస్తుంటారు. కూకట్‌పల్లి బాధితుడి విషయంలోనూ మొదట లాభాలు వచ్చినట్లు చూపించడం తర్వాతి పెట్టుబడులకు దారితీసినట్లు ఫిర్యాదు వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. రూ.4 కోట్ల ఐపీవో యూనిట్లు కేటాయించామంటూ ఒత్తిడి ఈ కేసులో నేరగాళ్లు మరో పద్ధతిని ఉపయోగించినట్లు బాధితుడు వెల్లడించారు. ఆయనకు రూ.4 కోట్లకు పైగా విలువైన ఐపీవో యూనిట్లు కేటాయించినట్లు యాప్‌లో చూపించారు. ఆ యూనిట్లకు సంబంధించిన నగదును చెల్లించాలని ఒత్తిడి చేసినట్లు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఐపీవో కేటాయింపు పేరుతో అదనపు మొత్తాలు చెల్లించాలనే డిమాండ్లు రావడంతో బాధితుడిపై ఆర్థిక ఒత్తిడి పెరిగింది. చివరకు రూ.2 లక్షలు కూడా చెల్లించినట్లు కథనంలో పేర్కొన్నారు. అయితే అదనపు చెల్లింపులు చేసినప్పటికీ తన పెట్టుబడిని ఉపసంహరించుకునే అవకాశం ఇవ్వలేదని బాధితుడు తెలిపారు. నకిలీ ఐపీవో కేటాయింపులు చూపించి మరింత నగదు వసూలు చేయడం సైబర్ పెట్టుబడి మోసాల్లో కనిపించే ప్రమాదకర పద్ధతుల్లో ఒకటి. అయితే ఈ కేసులో చూపించిన ఐపీవో యూనిట్లు నిజమైన స్టాక్ మార్కెట్ కేటాయింపులు కాదని భావించడానికి కారణాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటి పూర్తి స్వరూపాన్ని దర్యాప్తు ద్వారా నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది. రూ.61 లక్షల సర్వీస్ చార్జీలు చెల్లించాలని డిమాండ్ కూకట్‌పల్లి బాధితుడు పెట్టుబడులను ఉపసంహరించుకునేందుకు ప్రయత్నించిన సమయంలో నేరగాళ్లు భారీ మొత్తం డిమాండ్ చేసినట్లు ఫిర్యాదు చేశారు. యాప్‌లో చూపించిన ట్రేడింగ్ లాభాలపై 20 శాతం సర్వీస్ చార్జీలు చెల్లించాలని పేర్కొన్నారు. ఈ చార్జీల కోసం రూ.61 లక్షలు అవసరమని చెప్పినట్లు బాధితుడు వివరించారు. ఇప్పటికే లక్షల రూపాయలు పెట్టుబడి పెట్టిన వ్యక్తికి నగదు తిరిగి ఇవ్వకుండా మరింత భారీ మొత్తం డిమాండ్ చేయడంతో మోసంపై అనుమానం కలిగింది. దీంతో ఆయన సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులను ఆశ్రయించారు. రూ.61 లక్షలు అనేది నేరగాళ్లు డిమాండ్ చేసిన మొత్తంగా మాత్రమే కథనంలో ఉంది. బాధితుడు ఆ మొత్తం చెల్లించినట్లు సమాచారం లేదు. అలాగే యాప్‌లో చూపించిన లాభాలను బాధితుడు నిజంగా సంపాదించిన డబ్బుగా పరిగణించకూడదు. వివేకానందనగర్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్‌కు మోసం మరో ఘటనలో వివేకానందనగర్‌కు చెందిన 26 ఏళ్ల సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ సైబర్ నేరగాళ్ల వలలో చిక్కుకున్నారు. 'ISL Exclusive VIP53 Room' పేరుతో నిర్వహిస్తున్న వాట్సాప్ గ్రూపు ద్వారా ఆయనకు ఆన్‌లైన్ ట్రేడింగ్ పరిచయమైంది. గ్రూపులోని వ్యక్తులు సూచించిన విధంగా 'The IIS Nexus' అనే యాప్ ద్వారా ట్రేడింగ్ చేయడం ప్రారంభించారు. మొదట రూ.5 వేల పెట్టుబడి పెట్టించినట్లు బాధితుడు పోలీసులకు తెలిపారు. ఆ తర్వాత పెద్ద మొత్తంలో పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు ప్రోత్సహించినట్లు వెల్లడించారు. ఈ ఘటనలో కూడా ప్రారంభంలో తక్కువ మొత్తంతో పెట్టుబడిని ప్రారంభించి, అనంతరం భారీ మొత్తాలు బదిలీ చేయించిన విధానం కనిపిస్తోంది. అయితే ఈ రెండు మోసాలకు ఒకే ముఠా పాల్పడిందని నిర్ధారించే సమాచారం ప్రస్తుతం అందుబాటులో లేదు. అక్టోబర్ 6న రూ.8 లక్షల జమ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ అక్టోబర్ 6న రూ.8 లక్షలు బదిలీ చేసినట్లు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఈ మొత్తంతో బ్లాక్ ట్రేడింగ్ చేయించినట్లు కథనం పేర్కొంది. బ్లాక్ ట్రేడింగ్ ద్వారా భారీ లాభాలు వచ్చే అవకాశం ఉందని నేరగాళ్లు నమ్మించినట్లు సమాచారం. అయితే నిజమైన స్టాక్ మార్కెట్‌లో జరిగే బ్లాక్ డీల్స్‌కు ప్రత్యేక నిబంధనలు, నియంత్రణ వ్యవస్థలు ఉంటాయి. వాట్సాప్ గ్రూపులో ఎవరో సూచించిన యాప్‌లో పెట్టుబడి పెట్టినంత మాత్రాన అది అధికారిక బ్లాక్ డీల్ లావాదేవీ అని భావించకూడదు. ఈ కేసులో బాధితుడు ఉపయోగించిన యాప్ ద్వారా నిజమైన స్టాక్ మార్కెట్ లావాదేవీలు జరిగాయా అనే విషయం ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు. విత్‌డ్రా కోసం రూ.5.11 లక్షల బ్రోకరేజ్ ఫీజు సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ తన పెట్టుబడిని, లాభాలను వెనక్కి తీసుకోవాలని ప్రయత్నించినప్పుడు సమస్య మొదలైంది. నగదు ఉపసంహరణకు ముందు బ్రోకరేజ్ సర్వీస్ ఫీజు చెల్లించాలని నేరగాళ్లు సూచించారు. ఈ ఫీజు రూ.5,11,640గా పేర్కొన్నారు. బాధితుడు ఆ మొత్తాన్ని కూడా చెల్లించినట్లు పోలీసులకు తెలిపారు. అయితే ఫీజు చెల్లించిన తర్వాత కూడా నగదు ఉపసంహరణకు అనుమతి ఇవ్వలేదు. దీంతో పెట్టుబడి తిరిగి రావాలనే ఆశతో మరిన్ని ప్రయత్నాలు చేసినట్లు కథనం వెల్లడించింది. సాధారణంగా చట్టబద్ధమైన ట్రేడింగ్ సంస్థలు ఫీజులు, బ్రోకరేజ్ వివరాలను ముందుగానే వెల్లడించాలి. నగదు విత్‌డ్రా కోసం తెలియని వ్యక్తిగత ఖాతాలకు భారీ మొత్తాలను విడిగా బదిలీ చేయాలని డిమాండ్ చేయడం అనుమానాస్పద సంకేతం. సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ పేరుతో మరో రూ.5 లక్షలు బ్రోకరేజ్ చార్జీలు చెల్లించినప్పటికీ డబ్బు తిరిగి రాకపోవడంతో నేరగాళ్లు మరో కారణాన్ని చూపినట్లు బాధితుడు తెలిపారు. ఈసారి సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ పేరుతో రూ.5 లక్షలు చెల్లించాలని కోరారు. నగదు తిరిగి పొందాలనే ప్రయత్నంలో బాధితుడు ఆ మొత్తాన్ని కూడా చెల్లించినట్లు ఫిర్యాదు చేశారు. ఈ విధంగా మొత్తం రూ.20,44,360 బదిలీ చేసినట్లు బాధితుడి ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు. అయితే అందులో కేవలం రూ.58,199 మాత్రమే తిరిగి వచ్చినట్లు తెలిపారు. దీంతో నికరంగా రూ.19,86,161 నష్టపోయినట్లు లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ ఘటనలో బాధితుడు పెట్టుబడిగా చెల్లించిన నగదుతో పాటు బ్రోకరేజ్, సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ పేరుతో కూడా భారీ మొత్తం కోల్పోయారు. రెండు ఘటనల్లోనూ ఒకే తరహా మోసపూరిత పద్ధతులు కూకట్‌పల్లి మెడికల్ రైటర్, వివేకానందనగర్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ ఎదుర్కొన్న పరిస్థితుల్లో కొన్ని సారూప్యతలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇద్దరికీ వాట్సాప్ గ్రూపుల ద్వారా ట్రేడింగ్ అవకాశాలను పరిచయం చేశారు. ప్రారంభంలో తక్కువ మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టించి, తర్వాత లాభాలు వస్తున్నట్లు చూపించడం ద్వారా పెద్ద మొత్తాలు బదిలీ చేయించారు. నగదు ఉపసంహరణ సమయంలో మాత్రం కొత్త చార్జీల పేరుతో మరింత డబ్బు డిమాండ్ చేశారు. ఒకరికి ఐపీవో యూనిట్లు, సర్వీస్ చార్జీల పేరుతో డబ్బు కోరగా, మరొకరికి బ్రోకరేజ్ ఫీజు, సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ పేరుతో నగదు వసూలు చేశారు. అయితే మోసపూరిత విధానాల్లో సారూప్యత ఉన్నంత మాత్రాన ఈ రెండు ఘటనల వెనుక ఒకే నేరగాళ్లు ఉన్నారని తేల్చలేం. నకిలీ ట్రేడింగ్ యాప్‌లను ఎలా గుర్తించాలి? ఆన్‌లైన్‌లో పెట్టుబడులు పెట్టే ముందు సంబంధిత సంస్థ వివరాలను పరిశీలించడం ముఖ్యం. భారత స్టాక్ మార్కెట్‌లో షేర్ల ట్రేడింగ్ సేవలను అందించే మధ్యవర్తులకు వర్తించే నియంత్రణ నిబంధనలు ఉంటాయి. అందువల్ల ట్రేడింగ్ సంస్థ సెబీతో రిజిస్టర్ అయిందా, సంబంధిత స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలతో అనుబంధం ఉందా అనే వివరాలను అధికారిక వనరుల ద్వారా తనిఖీ చేయాలి. వాట్సాప్ గ్రూపు అడ్మిన్ చెప్పిన వివరాలను మాత్రమే ఆధారంగా పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకోకూడదు. అలాగే నకిలీ యాప్‌లు నిజమైన ట్రేడింగ్ యాప్‌లను పోలి ఉండేలా రూపొందించే అవకాశం ఉంది. యాప్ డౌన్‌లోడ్ లింక్, డెవలపర్ వివరాలు, సంస్థ వెబ్‌సైట్, రిజిస్ట్రేషన్ సమాచారం వంటి అంశాలను పరిశీలించడం అవసరం. ప్రత్యేకించి భారీ లాభాలకు హామీ ఇచ్చే ప్రకటనల విషయంలో మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. పెట్టుబడిపై అధిక లాభాల హామీ ప్రమాదకరం స్టాక్ మార్కెట్‌లో పెట్టుబడులకు సహజంగానే నష్టభయం ఉంటుంది. ఎలాంటి ప్రమాదం లేకుండా ప్రతిరోజూ లేదా ప్రతివారం భారీ లాభాలు వస్తాయని హామీ ఇవ్వడం అనుమానాస్పదంగా పరిగణించాలి. కొన్ని సైబర్ మోసాల్లో నేరగాళ్లు మొదట కొంత మొత్తాన్ని లాభంగా తిరిగి పంపించి బాధితుల నమ్మకాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంటుంది. ఆ తర్వాత మరింత పెద్ద మొత్తాలను పెట్టుబడిగా తీసుకుని ఉపసంహరణను అడ్డుకోవచ్చు. అయితే ఈ వార్తలో మొదటి బాధితుడికి ప్రారంభంలో నిజమైన నగదు లాభం వచ్చిందా లేక యాప్‌లో మాత్రమే చూపించారా అనే విషయం స్పష్టంగా లేదు. అందువల్ల కథనంలో లాభాలు వచ్చినట్లు చూపించారని పేర్కొనడం సరైనది. సైబర్ మోసానికి గురైతే వెంటనే ఏం చేయాలి? ఆన్‌లైన్ పెట్టుబడుల్లో మోసపోయినట్లు అనుమానం వచ్చిన వెంటనే అదనపు చార్జీలు చెల్లించడం నిలిపివేయాలి. సంబంధిత బ్యాంకుకు సమాచారం అందించి అనుమానాస్పద లావాదేవీలను నివేదించాలి. అలాగే జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ 1930కు కాల్ చేసి ఫిర్యాదు నమోదు చేయవచ్చు. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్న National Cyber Crime Reporting Portal ద్వారా కూడా ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. కేంద్ర హోంశాఖ ప్రకారం ఆర్థిక సైబర్ మోసాలను వెంటనే నివేదించి నిధులు మరింత బదిలీ కాకుండా అడ్డుకునేందుకు ప్రత్యేక వ్యవస్థ అందుబాటులో ఉంది. Press Information Bureau అయితే వెంటనే ఫిర్యాదు చేసినా మొత్తం నగదు తప్పనిసరిగా తిరిగి వస్తుందని హామీ ఇవ్వలేం. డిజిటల్ ఆధారాలను భద్రపరచుకోవాలి సైబర్ మోసాల దర్యాప్తులో డిజిటల్ ఆధారాలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా బాధితులు బ్యాంకు లావాదేవీ వివరాలు, చెల్లింపు రసీదులు, యాప్ వివరాలు, వాట్సాప్ గ్రూపు సందేశాలు, ఫోన్ నంబర్లు, వెబ్‌సైట్ లింకులు భద్రపరచుకోవాలి. నేరగాళ్లు పంపిన సందేశాలను తొలగించకుండా పోలీసులకు అందించడం దర్యాప్తుకు ఉపయోగపడవచ్చు. అలాగే నగదు ఏ ఖాతాలకు బదిలీ అయిందనే సమాచారం కూడా ముఖ్యమైనది. అనుమానాస్పద యాప్‌ను మళ్లీ ఉపయోగించకుండా, అవసరమైతే బ్యాంకు ఖాతా భద్రత కోసం అధికారిక బ్యాంకింగ్ సేవలను సంప్రదించాలి. సైబరాబాద్ పోలీసుల దర్యాప్తు కూకట్‌పల్లి, వివేకానందనగర్‌కు చెందిన ఇద్దరు బాధితులు సైబరాబాద్ సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఈ ఫిర్యాదుల్లో నకిలీ ట్రేడింగ్ యాప్‌లు, వాట్సాప్ గ్రూపుల ద్వారా నగదు బదిలీ చేయించినట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే నిందితుల గుర్తింపు, బ్యాంకు ఖాతాల వివరాలు, డబ్బు ఎక్కడికి వెళ్లింది, ఎంత నగదు తిరిగి పొందవచ్చు అనే అంశాలపై పూర్తి సమాచారం అందుబాటులో లేదు. ఈ ఘటనలపై దర్యాప్తు తర్వాత మరిన్ని వివరాలు వెల్లడయ్యే అవకాశం ఉంది.