ఏపీ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సుప్రీంకోర్టు మార్గం సుగమం.. SIR పూర్తైతే కొత్త ఓటర్ల జాబితాతో పోలింగ్

అమరావతి/న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 9: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చాలా కాలంగా ఎదురుచూస్తున్న స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సుప్రీంకోర్టు కీలక స్పష్టత ఇచ్చింది. ఎన్నికల ప్రక్రియను ఇక ఆలస్యం చేయకుండా ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు మార్గం సుగమం చేస్తూ, ఓటర్ల జాబితా వినియోగంపై న్యాయస్థానం కీలక సూచనలు చేసింది. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం కూడా హైకోర్టు నిర్దేశించిన గడువులోగా ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రారంభించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపింది. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇప్పటికే ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని ఆదేశించింది. ఆ తీర్పు తర్వాత ఎన్నికల నిర్వహణ, ఓటర్ల జాబితా, వార్డుల పునర్విభజన, బీసీ రిజర్వేషన్లు వంటి అంశాలపై వివిధ పిటిషన్లు సుప్రీంకోర్టుకు చేరాయి. తాజా విచారణలో రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తరఫున, హైకోర్టు ఇచ్చిన గడువులోగా ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ విడుదల చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని సుప్రీంకోర్టుకు తెలియజేసినట్లు సమాచారం. దీంతో ఎన్నికలు మరింత ఆలస్యం కాకుండా షెడ్యూల్ దిశగా ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో అత్యంత కీలక అంశం ఓటర్ల జాబితా. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్, అంటే SIR ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఓటర్ల వివరాలను సమగ్రంగా పరిశీలించి, కొత్త ఓటర్లను చేర్చడం, అనర్హులు లేదా మారిపోయిన ఓటర్ల వివరాలను సవరించడం జరుగుతుంది. సుప్రీంకోర్టు సూచన ప్రకారం, ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ విడుదలయ్యే సమయానికి SIR ప్రక్రియ పూర్తయితే కొత్తగా సిద్ధమైన ఓటర్ల జాబితానే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు ఉపయోగించాలి. ఒకవేళ అప్పటికి SIR పూర్తికాకపోతే, ఎన్నికలను వాయిదా వేయకుండా ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ఓటర్ల జాబితాతోనే ఎన్నికలు నిర్వహించాలి. ఈ సూచన ఎన్నికల ఆలస్యాన్ని నివారించేందుకు కీలకంగా మారింది. ఓటర్ల జాబితా సవరణ పూర్తి కాలేదన్న కారణంతో ఎన్నికలు నిరవధికంగా వాయిదా పడకుండా, అందుబాటులో ఉన్న జాబితాతో ముందుకు వెళ్లేందుకు న్యాయస్థానం మార్గం చూపింది. ఇదే సమయంలో వార్డుల పునర్విభజనపై దాఖలైన పిటిషన్ కూడా విచారణకు వచ్చింది. వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున వార్డుల పునర్విభజనను సవాలు చేస్తూ పిటిషన్ దాఖలైనట్లు కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఆ పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు తోసిపుచ్చినట్లు సమాచారం. ఈ అంశంపై న్యాయస్థానం చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా వివాదాస్పదం కావచ్చు కాబట్టి, వాటిని పార్టీపై స్వతంత్ర నిర్ధారణగా కాకుండా విచారణలో నమోదైన న్యాయస్థాన వ్యాఖ్యలుగానే చూడాలి. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించిన మరో కీలక అంశం బీసీ రిజర్వేషన్లు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం, పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో సుమారు 33.33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. అయితే మొత్తం SC, ST, BC వర్టికల్ రిజర్వేషన్లు 50 శాతం పరిమితిని దాటుతున్నాయన్న కారణంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఆ ఉత్తర్వులను పక్కన పెట్టింది. హైకోర్టు తీర్పును సవాలు చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టులో స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్ దాఖలు చేసింది. కానీ అక్టోబర్ 9న సుప్రీంకోర్టు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అప్పీల్‌ను కొట్టివేసింది. హైకోర్టు తీసుకున్న విధానం సమంజసంగా ఉందని బెంచ్ పేర్కొన్నట్లు లైవ్ లా నివేదించింది. Live Law ఈ కేసులో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది ముకుల్ రోహత్గీ వాదనలు వినిపించారు. హైకోర్టు ప్రభుత్వం ఆధారంగా తీసుకున్న డేటాను ఎందుకు తిరస్కరించిందన్న ప్రశ్నను ఆయన లేవనెత్తారు. అయితే సుప్రీంకోర్టు, Unified Family Survey ఆధారాన్ని బీసీ రిజర్వేషన్ శాతం నిర్ణయించేందుకు ఏ చట్టపరమైన ప్రాతిపదికతో ఉపయోగించారన్న అంశాన్ని ప్రశ్నించింది. Live Law హైకోర్టు తీర్పులో కూడా ఇదే అంశం కీలకంగా నిలిచింది. 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్‌ను నిర్ణయించేందుకు ప్రభుత్వం ఆధారపడిన Unified Family Survey డేటా, సుప్రీంకోర్టు గత తీర్పుల్లో నిర్దేశించిన కఠినమైన empirical data ప్రమాణాలకు సరిపోదని హైకోర్టు అభిప్రాయపడింది. స్థానిక సంస్థల్లో బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు గతంలో “ట్రిపుల్ టెస్ట్” విధానాన్ని నిర్దేశించింది. దాని ప్రకారం ప్రత్యేక డెడికేటెడ్ కమిషన్ ఏర్పాటు చేయాలి, స్థానిక సంస్థల వారీగా బీసీల రాజకీయ వెనుకబాటుతనంపై సమకాలీన, కఠినమైన గణాంక పరిశీలన జరగాలి, ఆ డేటా ఆధారంగా రిజర్వేషన్ శాతం నిర్ణయించాలి. అలాగే మొత్తం SC, ST, BC రిజర్వేషన్లు సాధారణంగా 50 శాతం పరిమితిలో ఉండాలి. హైకోర్టు తీర్పు ప్రకారం, ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన కమిషన్ నివేదికను పూర్తిగా స్వీకరించకుండా Unified Family Survey ఆధారంగా 34 శాతం కోటాను నిర్ణయించిందని కోర్టు గుర్తించింది. ఈ కారణంగా ఆ నిర్ణయం న్యాయపరంగా నిలబడలేదని పేర్కొంది. సుప్రీంకోర్టు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పిటిషన్‌ను కొట్టివేయడంతో 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్ ప్రస్తుతం అమలులోకి రాదు. ఎన్నికల రిజర్వేషన్ నిర్మాణం హైకోర్టు తీర్పు, సుప్రీంకోర్టు గత మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా మళ్లీ రూపొందించాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఇది బీసీలకు రిజర్వేషన్ ఇవ్వకూడదన్న తీర్పు కాదు. చట్టబద్ధమైన empirical data, డెడికేటెడ్ కమిషన్ పరిశీలన, మొత్తం రిజర్వేషన్ పరిమితి వంటి ప్రమాణాలను పాటించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భవిష్యత్‌లో రిజర్వేషన్ శాతాన్ని మళ్లీ నిర్ణయించుకునే అవకాశం ఉందని హైకోర్టు తీర్పు స్పష్టం చేసింది. ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన తేడా గుర్తించాలి. చట్టపరమైన రిజర్వేషన్ శాతం ఒక విషయం; రాజకీయ పార్టీలు తమ టికెట్ల కేటాయింపులో బీసీలకు ఎంత ప్రాతినిధ్యం ఇస్తాయన్నది మరో విషయం. కోర్టు తీర్పు పార్టీలు స్వచ్ఛందంగా బీసీ అభ్యర్థులకు ఎక్కువ టికెట్లు ఇవ్వడాన్ని నిరోధించదు. ప్రస్తుతం ఎన్నికల సంఘం ఇప్పటికే జిల్లా స్థాయి అధికారులతో సమీక్షలు నిర్వహిస్తూ ఏర్పాట్లను వేగవంతం చేస్తోంది. విశాఖపట్నం, కర్నూలు, చిత్తూరు సహా వివిధ జిల్లాల్లో కలెక్టర్లు, ఎస్పీలు, ఇతర అధికారులు ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లు ప్రారంభించినట్లు తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి. పోలింగ్ కేంద్రాల గుర్తింపు, ఎన్నికల సిబ్బంది శిక్షణ, బ్యాలెట్ లేదా EVM సంబంధిత ఏర్పాట్లు, భద్రత, ఎన్నికల సామగ్రి, రిటర్నింగ్ అధికారుల నియామకం వంటి అంశాలపై జిల్లా యంత్రాంగాలు ముందస్తు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నాయి. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో గ్రామ పంచాయతీలు, మండల పరిషత్‌లు, జిల్లా పరిషత్‌లు, మున్సిపాలిటీలు, నగరపాలక సంస్థలు వంటి విభిన్న స్థాయిలు ఉండటంతో ఎన్నికల ప్రక్రియ పెద్దదిగా ఉంటుంది. అందువల్ల రిజర్వేషన్ రోస్టర్, ఓటర్ల జాబితా, వార్డు సరిహద్దులు వంటి అంశాలు ముందుగానే ఖరారు కావాలి. సుప్రీంకోర్టు తాజా స్పష్టతతో ఓటర్ల జాబితా అంశంలో ప్రధాన అనిశ్చితి తగ్గింది. SIR పూర్తయితే కొత్త జాబితా, పూర్తికాకపోతే ప్రస్తుత జాబితా అన్న విధానం వల్ల ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను SIR పూర్తయ్యే వరకు తప్పనిసరిగా నిలిపివేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఇది రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘానికి షెడ్యూల్ ప్రకటించేందుకు పరిపాలనా స్పష్టత ఇస్తుంది. అయితే రిజర్వేషన్ రోస్టర్‌ను 50 శాతం పరిమితికి అనుగుణంగా మళ్లీ ఖరారు చేయాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. స్థానిక సంస్థల పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత ఎన్నికలు ఆలస్యమైతే ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణపై ప్రభావం పడుతుంది. గ్రామాలు, మండలాలు, మున్సిపాలిటీల్లో ఎన్నికైన ప్రతినిధుల స్థానంలో ప్రత్యేక అధికారులు ఎక్కువకాలం కొనసాగడం స్థానిక పాలనపై ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే హైకోర్టు కూడా ఎన్నికల ప్రక్రియను వేగంగా ప్రారంభించాలని గత తీర్పులో ఆదేశించింది. రాజకీయ పార్టీలకు ఇప్పుడు ప్రధాన దృష్టి అభ్యర్థుల ఎంపిక, కూటమి సమన్వయం, స్థానిక స్థాయి కమిటీలు, రిజర్వేషన్ రోస్టర్ ఆధారంగా సీట్ల వ్యూహంపై ఉండనుంది. అయితే ఎన్నికల ఫలితాలపై ముందస్తు అంచనాలు వేయడం కంటే, అధికారిక షెడ్యూల్ మరియు తుది రిజర్వేషన్ వివరాలు వెలువడిన తర్వాతే రాజకీయ సమీకరణాలు స్పష్టమవుతాయి. మొత్తంగా సుప్రీంకోర్టు తాజా పరిణామాలతో ఏపీ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలపై రెండు ప్రధాన విషయాలు స్పష్టమయ్యాయి. మొదటిది—SIR ప్రక్రియ ఎన్నికలకు అడ్డంకి కాకూడదు. రెండవది—బీసీ రిజర్వేషన్ల విషయంలో 34 శాతం కోటా ప్రస్తుతం నిలబడలేదు; మొత్తం రిజర్వేషన్ వ్యవస్థ న్యాయపరమైన పరిమితులు, empirical data ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి. ఇక తదుపరి కీలక పరిణామం రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం అధికారిక షెడ్యూల్. జిల్లా యంత్రాంగాలు ఇప్పటికే సన్నద్ధమవుతున్న నేపథ్యంలో రాబోయే రోజుల్లో ఎన్నికల నోటిఫికేషన్, రిజర్వేషన్ రోస్టర్, పోలింగ్ తేదీలపై మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది. అయితే అధికారిక షెడ్యూల్ వెలువడే వరకు నిర్దిష్ట తేదీలను ఊహించడం సరైంది కాదు.