శ్రీవారి ఆలయ చరిత్రను తెలిపే అరుదైన శాసనాలు వెలుగులోకి.. డిజిటలైజేషన్కు శ్రీకారం
తిరుమల శ్రీవారి ఆలయ చరిత్ర, సంప్రదాయాలు, రాజుల కానుకలు, విరాళాల వివరాలను తెలియజేసే వందల ఏళ్ల నాటి శాసనాలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. పురావస్తు శాఖ (ASI) ఆధునిక సాంకేతికతతో ఈ శాసనాలను డిజిటలైజ్ చేస్తోంది. తాజాగా మరో ఏడు శాసనాలను గుర్తించడంతో మొత్తం 106 శాసనాల డిజిటలైజేషన్ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. డిసెంబర్ 1 నుంచి 11 వరకు ఆలయ ప్రాకారాలపై ఉన్న శాసనాలను సేకరించి, భావితరాల కోసం భద్రపరచనున్నారు.
# తిరుమల శ్రీవారి ఆలయ చరిత్రను తెలిపే అరుదైన శాసనాలు వెలుగులోకి
తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయ చరిత్ర, సంప్రదాయాలు, రాజుల పాలన, భక్తుల కానుకలు, సామాజిక మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన అనేక అరుదైన వివరాలు శతాబ్దాల నాటి శాసనాల్లో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. ఆలయ రాతి ప్రాకారాలపై చెక్కిన ఈ శాసనాలను ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో గుర్తించి, డిజిటలైజ్ చేసే ప్రక్రియను పురావస్తు శాఖ (ASI) చేపట్టింది. ఈ చర్యతో తిరుమల చారిత్రక వైభవాన్ని భావితరాలకు అందుబాటులో ఉంచేందుకు అధికారులు ప్రయత్నిస్తున్నారు.
## మరో ఏడు శాసనాలు గుర్తింపు
తిరుమల ఆలయంలోని ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాకారాలపై తాజాగా మరో ఏడు శాసనాలను పురావస్తు శాఖ అధికారులు గుర్తించారు. ఈ శాసనాల్లో రాజకీయ, సామాజిక, మతపరమైన, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక అంశాలతో పాటు స్వామివారికి భక్తులు సమర్పించిన విరాళాలు, కానుకల వివరాలు ఉన్నాయి. ఫొటోలు, ఆధునిక సాంకేతిక పద్ధతుల సహాయంతో శాసనాలను స్పష్టంగా నమోదు చేసి, భవిష్యత్తులో పరిశోధకులు సులభంగా అధ్యయనం చేసుకునేలా భద్రపరుస్తున్నారు.
దేశవ్యాప్తంగా ప్రముఖ ఆలయాల్లోని చారిత్రక శాసనాలను సంరక్షించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘భారత్-శ్రీ’ కార్యక్రమంలో భాగంగా తిరుమలలో ఈ పనులు జరుగుతున్నాయి. ఇప్పటికే పలు దఫాల్లో 97 శాసనాలను సేకరించగా, తాజాగా మరో ఏడు శాసనాలను గుర్తించారు. ప్రస్తుతం పురావస్తు శాఖ వద్ద మొత్తం 106 శాసనాలు డిజిటలైజేషన్ ప్రక్రియలో ఉన్నట్లు సమాచారం.
## సాధు సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి పరిశోధనలు
తిరుమల ఆలయ చరిత్ర, శాసనాల పరిశోధనలో సాధు సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి విశేష కృషి చేశారు. ఆలయ పేష్కారుగా పనిచేస్తూ శాసనాలపై పరిశోధనలు చేసిన ఆయన, 1921 సెప్టెంబరులో చెన్నై వెళ్లి దాదాపు ఏడు నెలల పాటు పురావస్తు శాఖ వద్ద పరిశోధనలు నిర్వహించారు. అనంతరం 1922 మార్చిలో తిరుమలకు తిరిగి వచ్చి శాసనాల సేకరణ ప్రారంభించారు.
1927 మార్చి వరకు తిరుమల, తిరుపతిలోని పలు ఆలయాల్లో మొత్తం 1,060 శాసనాలను ఐ కాపీ ద్వారా సేకరించారు. వాటిలో తిరుమల శ్రీవారి ఆలయం, ప్రాకారాలకు సంబంధించిన 648 శాసనాలు ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఇరుకైన ప్రాంతాల్లో ఉన్న మరో వంద శాసనాలను సేకరించడం సాధ్యం కాలేదని ఆయన అప్పట్లో వివరించారు. తిరుమల ఆలయ ప్రాకారాలపై దాదాపు 750 శాసనాలు ఉండవచ్చని అంచనా వేశారు.
## రాజుల కానుకలు, విరాళాల వివరాలు
తిరుమల శాసనాల్లో రాజులు స్వామివారికి సమర్పించిన కానుకలు, పూజా కార్యక్రమాల నిర్వహణకు కేటాయించిన నిధులు, గ్రామాల ఆదాయాలు, ఆలయ సంప్రదాయాల గురించి వివరాలు ఉన్నాయి. అచ్యుతదేవరాయుల కాలానికి చెందిన శాసనాల్లో ప్రత్యేక పర్వదినాల్లో నైవేద్యాలు, అన్నప్రసాదాలు సమర్పించేందుకు ఆలయ భండారంలో నిధులు జమ చేసినట్లు పేర్కొన్నారు. బ్రహ్మోత్సవాలు, శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి సందర్భంగా నిర్వహించే ఉరియడి ఉత్సవం, అధ్యయనోత్సవాల్లో నైవేద్యాల కోసం ఈ నిధులను ఉపయోగించాలని సూచించినట్లు శాసనాల్లో ఉంది.
1540 డిసెంబరు 31 నాటి మరో శాసనంలో అచ్యుతదేవరాయ తన సైన్యాధిపతి దళవాయి తిమ్మరసయ్యకు గ్రామ ఆదాయాన్ని మంజూరు చేసిన వివరాలు ఉన్నాయి. చంద్రగిరి కోటలో సైన్యాధికారిగా పనిచేసిన తిమ్మరసయ్యకు సమాపురం-తిన్నై గ్రామ ఆదాయంలో 150 రేఖై పొన్ బంగారు నాణేలు కేటాయించినట్లు అందులో పేర్కొన్నారు.
## శ్రీకృష్ణదేవరాయల కానుకలు
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తిరుమల క్షేత్రాన్ని ఏడుసార్లు సందర్శించినట్లు చారిత్రక వివరాలు చెబుతున్నాయి. ఆయన తొలి యాత్రలోనే స్వామివారికి పలు విలువైన కానుకలు సమర్పించినట్లు రెండు తెలుగు శాసనాల్లో నమోదు చేశారు. 1513 ఫిబ్రవరి 10న రాణులు చిన్నాజీ అమ్మ, తిరుమలమ్మతో కలిసి తిరుమలకు వచ్చిన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, స్వామివారికి పాలు సమర్పించేందుకు రెండు బంగారు గిన్నెలు, సుగంధ ద్రవ్యాల కోసం బంగారు పళ్లాన్ని కానుకగా ఇచ్చినట్లు శాసనాల్లో వివరించారు.
## భోగ శ్రీనివాసమూర్తి విగ్రహ చరిత్ర
తిరుమల ఆలయంలోని భోగ శ్రీనివాసమూర్తి విగ్రహం సుమారు ఏడో శతాబ్దానికి చెందినదని పురావస్తు శాఖ నిర్ధారించినట్లు కథనం పేర్కొంది. ఆలయంలోని మొదటి ప్రాకారం ఉత్తర గోడపై ఉన్న ప్రాచీన తమిళ శాసనాల ద్వారా ఈ వివరాలను గుర్తించారు. పల్లవ రాణి సామవై వెండి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించినట్లు, ఆ విగ్రహానికి నిత్య నైవేద్యాలు, అభిషేకాలు, ఆభరణాల సమర్పణ, ప్రత్యేక ఉత్సవాల నిర్వహణ కోసం భూములు దానం చేసినట్లు శాసనాల్లో ఉంది. సుమారు 1,300 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన భోగ శ్రీనివాసమూర్తి విగ్రహం ఇప్పటికీ ఆలయంలో పూజలు అందుకుంటోంది.
## డిసెంబర్ 1 నుంచి 11 వరకు ప్రత్యేక కార్యక్రమం
తిరుమల ఆలయ ప్రాకారాలపై ఉన్న అన్ని శాసనాలను డిజిటలైజ్ చేసేందుకు టీటీడీ అంగీకారం తెలిపింది. డిసెంబర్ 1 నుంచి 11 వరకు అన్ని ప్రాకారాలపై ఉన్న శాసనాలను సేకరించి, వాటి ప్రతులను తయారు చేసి డిజిటల్ రూపంలో భద్రపరచనున్నారు. అనంతరం వాటిని ‘భారత్-శ్రీ’ వెబ్సైట్లో అప్లోడ్ చేయాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
ఈ ప్రక్రియ పూర్తయితే తిరుమల చరిత్ర, ఆలయ సంప్రదాయాలు, రాజుల పాలన, విరాళాలు, పూజా విధానాలపై పరిశోధన చేయాలనుకునే వారికి విలువైన సమాచారం అందుబాటులోకి రానుంది. శతాబ్దాల చరిత్రను ఆధునిక సాంకేతికతతో భద్రపరచడం ద్వారా తిరుమల వారసత్వ సంపదను భవిష్యత్తు తరాలకు అందించే ప్రయత్నంగా ఈ కార్యక్రమం నిలవనుంది.





