ఆసియాన్కు నవశకం.. భారత్-ఆసియాన్ బంధానికి మోదీ తొమ్మిది సూత్రాల ప్రణాళిక
ఫిలిప్పీన్స్ రాజధాని మనీలాలో జరిగిన ఆసియాన్ శిఖరాగ్ర సదస్సులో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భారత్-ఆసియాన్ సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు తొమ్మిది సూత్రాల ప్రణాళికను ప్రతిపాదించారు. సముద్ర రవాణా, పర్యాటకం, కీలక ఖనిజాలు, సైబర్ భద్రత, అణుఇంధన రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని పిలుపునిచ్చారు. ఆసియాన్ దేశాల పర్యాటకులకు ఉచిత ఈ-వీసాలు అందించే ప్రతిపాదనను ప్రకటించారు. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంత అభివృద్ధికి పోటీ కంటే పరస్పర సహకారమే ముఖ్యమని మోదీ స్పష్టం చేశారు.
# ఆసియాన్కు నవశకం.. భారత్-ఆసియాన్ బంధానికి మోదీ తొమ్మిది సూత్రాల ప్రణాళిక
**మనీలాలో కీలక ప్రకటనలు.. సముద్ర రవాణా, సాంకేతికత, పర్యాటక రంగాల్లో సహకారానికి ప్రాధాన్యం**
**మనీలాలో, నవంబర్ 17:** భారత్, ఆగ్నేయాసియా దేశాల మధ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కీలక ప్రతిపాదనలు చేశారు. ఫిలిప్పీన్స్ రాజధాని మనీలాలో జరిగిన ఆసియాన్ శిఖరాగ్ర సదస్సులో పాల్గొన్న ఆయన భారత్-ఆసియాన్ భాగస్వామ్యాన్ని కొత్త స్థాయికి తీసుకెళ్లేందుకు తొమ్మిది సూత్రాల ప్రణాళికను ప్రకటించారు. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో స్వేచ్ఛాయుతమైన, సమ్మిళితమైన, శాంతియుతమైన అభివృద్ధి జరగాలని భారత్ ఆకాంక్షిస్తోందని స్పష్టం చేశారు. ఈ ప్రాంత భవిష్యత్తు పోటీతత్వంపై కాకుండా పరస్పర సహకారం, విశ్వాసం, భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడి ఉండాలని పేర్కొన్నారు.
## భారత్-ఆసియాన్ సంబంధాలకు కొత్త దిశ
ఆసియాన్ అనేది ఆగ్నేయాసియాలోని 11 దేశాలతో కూడిన ప్రాంతీయ కూటమి. ఇండోనేసియా, మలేషియా, ఫిలిప్పీన్స్, సింగపూర్, థాయ్లాండ్, బ్రూనై, వియత్నాం, లావోస్, మయన్మార్, కంబోడియా, తైమూర్ లెస్టే ఈ కూటమిలో సభ్యదేశాలుగా ఉన్నాయి. ఈ దేశాలతో భారత్కు ఉన్న సంబంధాలు వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, సాంకేతికత, సముద్ర భద్రత వంటి అనేక రంగాల్లో కీలకంగా ఉన్నాయి.
ఆసియాన్ దేశాలతో భారత్కు ఉన్న సమగ్ర వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నామని మోదీ తెలిపారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నేపథ్యంలో భారత్, ఆసియాన్ దేశాలు కలిసి నూతన సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయాలని సూచించారు. ఆసియాన్ కమ్యూనిటీ విజన్ 2045, వికసిత్ భారత్ 2047 లక్ష్యాలు ఇరుపక్షాల ఉమ్మడి అభివృద్ధికి దోహదపడతాయని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
## తొమ్మిది సూత్రాల ప్రణాళికతో కీలక రంగాలకు ప్రోత్సాహం
భారత్-ఆసియాన్ సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు మోదీ తొమ్మిది సూత్రాల ప్రణాళికను ప్రతిపాదించారు. ఇందులో సముద్ర రవాణా అనుసంధానం, నావికుల భద్రత, పర్యాటకం, కీలక ఖనిజాలు, సైబర్ భద్రత, పౌర అణుఇంధన రంగాలకు ప్రాధాన్యం కల్పించారు.
సముద్ర రవాణా రంగంలో దీర్ఘకాలిక సహకార ప్రణాళికను రూపొందించాలని ప్రతిపాదించారు. సముద్ర మార్గాల ద్వారా వాణిజ్యాన్ని పెంచడంతోపాటు నావికుల భద్రతకు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు. దీనివల్ల భారత్, ఆసియాన్ దేశాల మధ్య సరుకుల రవాణా, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు మరింత సులభతరం అయ్యే అవకాశం ఉంది.
పర్యాటక రంగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ఆసియాన్ సభ్యదేశాల పర్యాటకులకు ఉచితంగా భారత ఈ-వీసాలు అందించే ప్రతిపాదనను మోదీ ప్రకటించారు. దీనివల్ల ఆయా దేశాల నుంచి భారత్కు వచ్చే పర్యాటకుల సంఖ్య పెరగడంతోపాటు పర్యాటక రంగానికి ప్రయోజనం చేకూరే అవకాశం ఉంది.
అలాగే మైనింగ్, కీలక ఖనిజాల రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని సూచించారు. ఆధునిక పరిశ్రమలు, సాంకేతిక పరికరాల తయారీకి అవసరమైన ఖనిజాల విషయంలో భాగస్వామ్యం పెంపొందించుకోవడం ముఖ్యమని పేర్కొన్నారు. సైబర్ భద్రతకు సంబంధించి ఉమ్మడి సైబర్ ఫోరెన్సిక్ శిక్షణ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు. పౌర అణుఇంధన రంగంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞాన మార్పిడికి ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని సూచించారు.
## విపత్తుల నిర్వహణకు సమష్టి కృషి
ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో సమర్థవంతంగా స్పందించేందుకు ఆసియాన్ దేశాలు పరస్పరం సహకరించుకోవాలని నిర్ణయించాయి. తుపానులు, వరదలు, ఇతర ప్రకృతి విపత్తులపై ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాలని అంగీకరించాయి. ఉపగ్రహ సమాచారం, వాతావరణ వివరాలను పరస్పరం పంచుకోవడంతోపాటు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మానవతా సహాయాన్ని వేగంగా అందించే చర్యలు చేపట్టాలని నిర్ణయించాయి.
ఈ విధమైన సహకారం వల్ల విపత్తుల సమయంలో ప్రజలకు త్వరగా సహాయం అందించేందుకు వీలవుతుంది. అలాగే సముద్ర ప్రాంతాల్లో భద్రత, రవాణా వ్యవస్థల నిర్వహణ మరింత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.
## సింగపూర్, థాయ్లాండ్ ప్రధానులతో మోదీ భేటీ
ఆసియాన్ సదస్సు సందర్భంగా సింగపూర్ ప్రధాని లారెన్స్ వాంగ్, థాయ్లాండ్ ప్రధాని అనుటిన్లతో నరేంద్ర మోదీ విడివిడిగా సమావేశమయ్యారు. ఆయా దేశాలతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ప్రాంతీయ సహకారం వంటి అంశాలపై చర్చించారు.
అంతకుముందు మనీలాలోని వందేళ్ల చరిత్ర కలిగిన గురుద్వారా ఖల్సా దివాన్ పునర్నిర్మాణానికి మోదీ శంకుస్థాపన చేశారు. ఫిలిప్పీన్స్ అధ్యక్షుడు ఫెర్డినాండ్ మార్కోస్ ఏర్పాటు చేసిన విందులో పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా స్థానిక సంప్రదాయ వస్త్రమైన బారోంగ్ తగలోగ్ను ధరించారు.
## క్వాడ్ భాగస్వామ్యానికి మోదీ ప్రాధాన్యం
ఆసియాన్ సదస్సుతోపాటు మనీలాలో క్వాడ్ శిఖరాగ్ర సమావేశం కూడా జరిగింది. భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా దేశాలు ఈ కూటమిలో భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. సుమారు రెండేళ్ల విరామం తర్వాత జరిగిన ఈ సమావేశంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఆస్ట్రేలియా ప్రధాని ఆంథోనీ అల్బనీస్, జపాన్ ప్రధాని సనే తకైచి పాల్గొన్నారు.
ఈ సమావేశంలో మాట్లాడిన మోదీ ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సముద్ర రవాణా భద్రత, సరఫరా వ్యవస్థలు, నూతన సాంకేతికతలు, విపత్తుల నిర్వహణ వంటి రంగాల్లో క్వాడ్ కీలక పాత్ర పోషిస్తోందని పేర్కొన్నారు. భారత్ దృష్టిలో క్వాడ్ ఒక నిర్మాణాత్మకమైన, విశ్వసనీయమైన భాగస్వామ్యమని వివరించారు.
క్వాడ్ దేశాల మధ్య విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశాలు తరచుగా జరుగుతున్నాయని, ఇది నాలుగు దేశాల మధ్య ఉన్న రాజకీయ సంకల్పానికి, పరస్పర నిబద్ధతకు నిదర్శనమని తెలిపారు. ఈ సందర్భంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ కూడా క్వాడ్ దేశాలు కలిసి కొత్తగా క్వాడ్ ఏఐ యాక్సిలరేటర్ను ప్రారంభించినట్లు వెల్లడించారు. కీలక సాంకేతికతల అభివృద్ధిలో భాగస్వామ్య దేశాల మధ్య సహకారం అవసరమని పేర్కొన్నారు.
## సముద్ర భద్రతపై తూర్పు ఆసియా దేశాల తీర్మానం
మనీలాలో జరిగిన తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సదస్సులోనూ సముద్ర భద్రత, నౌకాయాన స్వేచ్ఛ అంశాలు ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి. భారత్తోపాటు ఇతర భాగస్వామ్య దేశాలు సముద్ర సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని నిర్ణయించాయి. అంతర్జాతీయ చట్టాలకు అనుగుణంగా నౌకాయాన స్వేచ్ఛను పరిరక్షించడంతోపాటు వివాదాలను శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకోవాలని పునరుద్ఘాటించాయి.
ప్రాంతీయ ఆర్థిక సహకారాన్ని పెంపొందించడం, ఇంధనం, నిత్యావసర వస్తువుల సరఫరాకు అవసరమైన వాణిజ్య మార్గాలను నిరంతరం అందుబాటులో ఉంచడం ముఖ్యమని నేతలు అభిప్రాయపడ్డారు.
## మోదీపై ట్రంప్ ప్రశంసలు
క్వాడ్ సమావేశం అనంతరం జరిగిన కార్యక్రమంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీపై ప్రశంసలు కురిపించారు. మోదీని గొప్ప నాయకుడిగా అభివర్ణిస్తూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆయనకు గౌరవం లభిస్తోందని పేర్కొన్నారు. మోదీ దృఢమైన నాయకుడని ప్రశంసించారు. జపాన్ ప్రధాని సనే తకైచిని కూడా ప్రస్తావిస్తూ ఆమె నాయకత్వాన్ని అభినందించారు.
మొత్తంగా మనీలాలో జరిగిన ఆసియాన్, క్వాడ్, తూర్పు ఆసియా సదస్సులు ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారత్ పాత్రను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా కీలకంగా నిలిచాయి. వాణిజ్యం, సాంకేతికత, పర్యాటకం, సముద్ర భద్రత, విపత్తుల నిర్వహణ వంటి రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడనున్నాయి.





