పోలవరంపై ‘స్టాప్ వర్క్’ ఆర్డర్‌ను శాశ్వతంగా ఎత్తివేయండి: కేంద్రానికి సీఎం చంద్రబాబు విజ్ఞప్తి

న్యూఢిల్లీ, : ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అత్యంత కీలకమైన పోలవరం బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి సంబంధించిన అనుమతులు, అంతర్రాష్ట్ర సమస్యలను త్వరగా పరిష్కరించాలని ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరారు. పోలవరం ప్రాజెక్టుపై కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ గతంలో జారీ చేసిన ‘స్టాప్ వర్క్’ ఆర్డర్‌ను పూర్తిగా, శాశ్వతంగా ఉపసంహరించాలని కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి సీఆర్ పాటిల్‌కు విజ్ఞప్తి చేశారు. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన సమావేశంలో పోలవరం ప్రాజెక్టు పురోగతి, పునరావాస పనులు, బ్యాక్‌వాటర్ ప్రభావం, ఒడిసా-ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాల్లో చేపట్టాల్సిన రక్షణ చర్యలు, కేంద్ర నిధుల విడుదల వంటి అంశాలపై విస్తృతంగా చర్చించారు. అదే సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అమలు చేస్తున్న జల్ జీవన్ మిషన్-అమరజీవి జలధార కార్యక్రమంపైనా సీఎం వివరాలు వెల్లడించారు. పోలవరం బ్యాక్‌వాటర్ ప్రభావానికి సంబంధించి ఒడిసా, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాల్లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఇంకా పూర్తికాలేదని చంద్రబాబు పేర్కొన్నారు. అక్కడ చేపట్టాల్సిన రక్షణ కట్టల నిర్మాణం, ముంపు ప్రభావం వంటి అంశాలపై స్థానిక ప్రజల అభిప్రాయాలు తెలుసుకునే ప్రక్రియ పెండింగ్‌లో ఉండటం వల్ల అనుమతుల విషయంలో ఇబ్బందులు కొనసాగుతున్నాయని వివరించారు. ఈ కారణాలతో గతంలో కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ శాఖ ‘స్టాప్ వర్క్’ ఆర్డర్ జారీ చేసిందని, ప్రస్తుతం ఆ ఉత్తర్వులను నిలుపుదల చేసినప్పటికీ ప్రాజెక్టు భవిష్యత్ నిర్మాణానికి ఎలాంటి అనిశ్చితి ఉండకుండా దానిని పూర్తిగా రద్దు చేయాలని సీఎం కోరారు. అంతర్రాష్ట్ర సమస్యలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చని చంద్రబాబు అభిప్రాయపడ్డారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిసా, ఛత్తీస్‌గఢ్ ముఖ్యమంత్రులతో కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి ఆధ్వర్యంలో త్రైపాక్షిక సమావేశం ఏర్పాటు చేయాలని సూచించారు. మూడు రాష్ట్రాలు పరస్పర సహకారం, సమన్వయం, ఇచ్చిపుచ్చుకునే ధోరణితో వ్యవహరిస్తే సమస్యలకు సామరస్య పరిష్కారం లభిస్తుందని పేర్కొన్నారు. పోలవరం ప్రాజెక్టును వచ్చే ఏడాది గోదావరి పుష్కరాల నాటికి పూర్తిచేసి జాతికి అంకితం చేయాలన్న లక్ష్యంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పనులను వేగవంతం చేస్తున్నట్లు సీఎం తెలిపారు. ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో ఎటువంటి ఆలస్యం జరగకుండా కేంద్రం నుంచి అవసరమైన అనుమతులు, నిధులు సకాలంలో లభించాలని కోరారు. ప్రాజెక్టు మొదటి దశలో 41.15 మీటర్ల కాంటూర్ వరకు నీటిని నిల్వ చేయడానికి అవసరమైన సహాయ, పునరావాస పనులను వేగంగా చేపడుతున్నట్లు చంద్రబాబు వివరించారు. పోలవరం నిర్మాణ పనులకు ఎంత ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నామో, నిర్వాసితుల సమస్యల పరిష్కారం, పునరావాసానికి కూడా అంతే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నామని స్పష్టం చేశారు. పునరావాస కాలనీలు, భూముల పరిహారం, మౌలిక సదుపాయాలు వంటి అంశాల్లో నిధుల కొరత లేకుండా చూడాలని కేంద్రాన్ని కోరారు. పోలవరం వంటి భారీ జాతీయ ప్రాజెక్టులో పునరావాసం ప్రధాన అంశమని, నిర్మాణం వేగంగా సాగాలంటే R&R పనులు కూడా అదే స్థాయిలో ముందుకు వెళ్లాలని చెప్పారు. అనంతరం 45.72 మీటర్ల పూర్తి స్థాయి నీటి నిల్వ సామర్థ్యానికి అవసరమైన తదుపరి కార్యాచరణపైనా సీఎం, కేంద్ర మంత్రి చర్చించినట్లు సమాచారం. పూర్తిస్థాయి నిల్వకు ముందు ముంపు ప్రాంతాలు, రక్షణ కట్టలు, పునరావాసం, పర్యావరణ అనుమతులు వంటి అంశాలు సమగ్రంగా పరిష్కరించాల్సి ఉంటుంది. గోదావరి వరద జలాలు సముద్రంలో కలిసిపోకుండా పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా వాటిని వినియోగిస్తున్న విధానాన్ని కూడా చంద్రబాబు వివరించారు. నదుల అనుసంధానం ద్వారా దక్షిణ భారతదేశంలో నీటి వినియోగ సామర్థ్యం పెరుగుతుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. పోలవరం ప్రాజెక్టును కేవలం సాగునీరు, తాగునీరు, విద్యుత్ ఉత్పత్తికి మాత్రమే కాకుండా భవిష్యత్‌లో పర్యాటక, ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా కూడా అభివృద్ధి చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలిపారు. ప్రాజెక్టు పరిసరాల్లో పర్యాటక మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసే అవకాశాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టిందన్నారు. ఇక జల్ జీవన్ మిషన్-అమరజీవి జలధార కార్యక్రమంపై కూడా సీఎం కేంద్ర జలశక్తి మంత్రికి వివరించారు. ఇటీవల ప్రొద్దుటూరులో ప్రారంభించిన ఈ కార్యక్రమం ద్వారా రాష్ట్రంలోని గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఇంటింటికీ సురక్షిత తాగునీరు అందించడమే లక్ష్యమని చెప్పారు. రాష్ట్రంలో మొత్తం సుమారు 95 లక్షల గ్రామీణ కుటుంబాలు ఉండగా, ఇప్పటికే 62 లక్షల ఇళ్లకు కొళాయి కనెక్షన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయని సీఎం తెలిపారు. తాజాగా మరో 27 లక్షల కుటుంబాలకు తాగునీటి కనెక్షన్లు అందించేందుకు పనులకు శ్రీకారం చుట్టినట్లు చెప్పారు. ఈ కార్యక్రమానికి సుమారు రూ.30 వేల కోట్ల వ్యయం అంచనా వేసినట్లు పేర్కొన్నారు. పనుల పురోగతికి అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తన వాటా నిధులను ఆలస్యం లేకుండా విడుదల చేయాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. కేంద్ర నిధుల విడుదలలో జాప్యం జరిగితే గ్రామీణ తాగునీటి ప్రాజెక్టుల పురోగతి దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. పోలవరం, జల్ జీవన్ మిషన్ రెండూ ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధిలో కీలకమైన ప్రాజెక్టులని చంద్రబాబు పేర్కొన్నారు. ఒకటి రాష్ట్రానికి దీర్ఘకాలిక సాగునీరు, తాగునీరు, విద్యుత్ భద్రతను అందించగల ప్రాజెక్టు కాగా, మరొకటి గ్రామీణ ప్రజలకు నేరుగా తాగునీటి సౌకర్యం అందించే కార్యక్రమమని వివరించారు. పోలవరం నిర్మాణానికి సంబంధించి రాష్ట్రం ఇప్పటికే అనేక పరిపాలన, సాంకేతిక, ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. భూసేకరణ, పునరావాసం, డయాఫ్రాగం వాల్, కాఫర్ డ్యామ్, స్పిల్‌వే, గేట్లు, ఎర్త్ కమ్ రాక్ ఫిల్ డ్యామ్ వంటి కీలక పనులు దశలవారీగా కొనసాగుతున్నాయి. ఈ పనులను సమన్వయంతో పూర్తి చేయాలంటే కేంద్ర-రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య నిరంతర సమన్వయం అవసరం. అంతర్రాష్ట్ర అభ్యంతరాలు కూడా పోలవరం ప్రాజెక్టులో సున్నితమైన అంశంగా ఉన్నాయి. ఒడిసా, ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రాంతాల్లో బ్యాక్‌వాటర్ ప్రభావం, ముంపు ప్రమాదం, రక్షణ కట్టల నిర్మాణంపై అభ్యంతరాలు గతంలో పలుమార్లు వ్యక్తమయ్యాయి. అందుకే ముగ్గురు సీఎంల సమావేశం ద్వారా ప్రత్యక్ష చర్చ జరిపి పరిష్కారం కనుగొనాలని చంద్రబాబు సూచించారు. ఈ సమస్యలు కొనసాగుతున్నంత వరకు స్టాప్ వర్క్ ఆర్డర్ వంటి పరిపాలనా అనిశ్చితి మళ్లీ ఎదురయ్యే ప్రమాదం ఉందనే భావన రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో ఉంది. అందువల్ల ప్రస్తుతం నిలుపుదలలో ఉన్న ఆ ఉత్తర్వులను శాశ్వతంగా ఉపసంహరించడం ద్వారా భవిష్యత్‌లో ప్రాజెక్టు పురోగతికి స్పష్టత తీసుకురావాలని సీఎం కోరుతున్నారు. పోలవరం ప్రాజెక్టు పూర్తయితే గోదావరి జలాలను రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాలకు తరలించే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. సాగునీరు, తాగునీరు, పారిశ్రామిక అవసరాలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి వంటి అనేక రంగాలకు ఇది ఉపయోగపడుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అయితే ప్రాజెక్టు నిర్మాణ వేగంతో పాటు పునరావాస నాణ్యత, పర్యావరణ పరిరక్షణ, అంతర్రాష్ట్ర సమన్వయం కూడా సమానంగా ముఖ్యమైన అంశాలు. ఇవి సరిగా పరిష్కరించకుండా కేవలం నిర్మాణ లక్ష్యాన్ని మాత్రమే ముందుకు తీసుకెళ్లడం భవిష్యత్‌లో మరిన్ని వివాదాలకు దారితీసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర జలశక్తి శాఖతో జరిగిన తాజా చర్చలకు ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా స్టాప్ వర్క్ ఆర్డర్ శాశ్వత ఉపసంహరణ, మూడు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రుల సమావేశం, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ పూర్తి చేయడం, కేంద్ర నిధుల విడుదల వంటి అంశాలు ఇప్పుడు తదుపరి కీలక చర్యలుగా మారాయి. మొత్తానికి, పోలవరం ప్రాజెక్టును నిర్ణీత సమయంలో పూర్తి చేయాలంటే నిర్మాణంతో పాటు అనుమతులు, నిధులు, పునరావాసం, పొరుగు రాష్ట్రాలతో సమస్యల పరిష్కారం—ఈ నాలుగు అంశాలు సమాంతరంగా ముందుకు సాగాల్సి ఉంటుంది. సీఎం చంద్రబాబు కేంద్రాన్ని కోరిన తాజా చర్యలు అమలైతే ప్రాజెక్టు పురోగతికి మరింత స్పష్టత రావచ్చు.