పాలమూరు బాహుబలి మోటార్లు ప్రారంభం.. నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లోకి కృష్ణా జలాలు
పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకంలో కీలక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా కొల్లాపూర్ మండలం బోడబండ తండా సమీపంలోని పంప్‌హౌస్‌లో 1, 2వ భారీ మోటార్లను మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు ప్రారంభించారు. దీంతో కృష్ణా జలాలు నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లోకి చేరాయి. ఉమ్మడి పాలమూరు జిల్లాలో సాగునీరు, తాగునీటి సమస్యలను పరిష్కరించడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని మంత్రి తెలిపారు. పెండింగ్ పనులను వేగంగా పూర్తి చేస్తామని చెప్పారు.
కొల్లాపూర్: పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకంలో మరో కీలక దశ ప్రారంభమైంది. నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా కొల్లాపూర్ మండలం బోడబండ తండా సమీపంలోని పీఆర్‌ఎల్‌ఐ పంప్‌హౌస్‌లో ఏర్పాటు చేసిన భారీ మోటార్లలో 1, 2వ యూనిట్లను రాష్ట్ర మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు ప్రారంభించారు. ఈ మోటార్ల ద్వారా కృష్ణానది జలాలను ఎత్తిపోసి నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లోకి తరలించడం ప్రారంభమైంది.
మోటార్లు ప్రారంభమైన అనంతరం రిజర్వాయర్‌లోకి చేరిన కృష్ణా జలాలకు మంత్రి జూపల్లి, ఎమ్మెల్యేలు మేఘారెడ్డి, కసిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి తదితరులు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు. పాలమూరు ప్రాంతానికి సాగు, తాగునీరు అందించే లక్ష్యంలో ఇది ముఖ్యమైన ముందడుగుగా వారు పేర్కొన్నారు.
ఉమ్మడి పాలమూరు జిల్లాలో ప్రతి ఎకరాకు సాగునీరు అందించడం, ప్రజలకు తాగునీటి సమస్య లేకుండా చేయడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యమని మంత్రి జూపల్లి కృష్ణారావు తెలిపారు. దశాబ్దాలుగా నీటి కొరతతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్న ఈ ప్రాంతానికి శాశ్వత పరిష్కారం చూపాలనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం ప్రాజెక్టు పనులను వేగవంతం చేస్తోందని చెప్పారు.
పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం తెలంగాణలో అత్యంత భారీ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. కృష్ణానది జలాలను ఎత్తిపోసి ఎత్తైన ప్రాంతాలకు తరలించడం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యం. ఇందులో ఉపయోగించే భారీ మోటార్ల సామర్థ్యం కారణంగా వీటిని స్థానికంగా ‘బాహుబలి మోటార్లు’గా వ్యవహరిస్తున్నారు.
ఈ మోటార్లు పనిచేయడం ప్రారంభించడంతో నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌కు నీటి చేరిక ప్రారంభమైంది. ఇది ప్రాజెక్టు కార్యాచరణలో కీలకమైన దశగా భావిస్తున్నారు.
అయితే మోటార్లు ప్రారంభించడమే ప్రాజెక్టు పూర్తయినట్లు భావించకూడదు. ప్రధాన కాలువలు, డిస్ట్రిబ్యూటరీలు, పంపింగ్ వ్యవస్థలు, విద్యుత్ సరఫరా, నిల్వ సామర్థ్యం—all పూర్తి స్థాయిలో పనిచేసినప్పుడే సాగునీరు రైతు పొలాలకు చేరుతుంది.
మంత్రి జూపల్లి కూడా ఇదే అంశాన్ని ప్రస్తావించారు. గత ప్రభుత్వ కాలంలో ప్రాజెక్టును పూర్తి చేయకముందే జాతికి అంకితం చేశారని విమర్శించారు. కాలువలు, పంపిణీ కాలువలు, అనుబంధ నిర్మాణాలు పూర్తి కాకపోవడంతో ప్రాజెక్టు అసలు ప్రయోజనం రైతులకు అందలేదని ఆరోపించారు.
ప్రాజెక్టు పనులలో ఏ దశలో సమస్య ఉందో గుర్తించి, వాటిని ప్రాజెక్టు వారీగా పరిష్కరించేందుకు సీఎం రేవంత్ రెడ్డి దిశానిర్దేశం చేస్తున్నారని చెప్పారు.
ముఖ్యంగా పెండింగ్ పనులను వేగంగా పూర్తి చేయాలని అధికారులకు సూచనలు ఇచ్చినట్లు మంత్రి తెలిపారు.
పాలమూరు ప్రాంతం చారిత్రకంగా కరువు, వలసలు, సాగునీటి కొరతతో తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది. తగిన నీటి వనరులు లేకపోవడంతో రైతులు వర్షాధార వ్యవసాయంపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడ్డారు.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో భారీ ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టు ద్వారా నీరు అందితే వ్యవసాయ ఉత్పత్తి పెరగడంతో పాటు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతం లభించే అవకాశం ఉంది.
సాగు నీరు అందుబాటులోకి వస్తే ఒకే పంటకు పరిమితమైన రైతులు రెండు లేదా మూడు పంటలు పండించే స్థితికి చేరవచ్చు. ఇది రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచే అవకాశం కలిగిస్తుంది.
అదే సమయంలో నీటి లభ్యత పెరగడం వల్ల ఉద్యాన పంటలు, కూరగాయలు, పండ్ల సాగు కూడా విస్తరించవచ్చు.
కానీ ఎత్తిపోతల పథకాల ప్రధాన సవాలు నిర్వహణ ఖర్చు.
నీటిని భారీ ఎత్తులకు పంపేందుకు భారీ విద్యుత్ అవసరం ఉంటుంది. మోటార్లను నడపడం, వాటి నిర్వహణ, మరమ్మతులకు ప్రతి సంవత్సరం పెద్ద మొత్తంలో ఖర్చు అవుతుంది.
అందువల్ల ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ఎంత ముఖ్యమో, దీర్ఘకాలిక విద్యుత్ ప్రణాళిక కూడా అంతే ముఖ్యం.
పంపుల నిరంతర పనితీరుకు ప్రత్యేక విద్యుత్ సరఫరా అవసరం. విద్యుత్ అంతరాయం ఉంటే నీటి పంపింగ్ కూడా ఆగిపోతుంది.
దీంతో రిజర్వాయర్ల నింపుదల, రైతులకు నీటి విడుదల షెడ్యూల్ ప్రభావితం కావచ్చు.
ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విద్యుత్ శాఖ, సాగునీటి శాఖ మధ్య సమన్వయం పెంచాల్సిన అవసరం ఉంటుంది.
మరోవైపు మిషన్ భగీరథ తాగునీటి సరఫరాకు ఎలాంటి అంతరాయం కలగకుండా ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు చేసినట్లు మంత్రి జూపల్లి తెలిపారు.
ఎత్తిపోతల పథకాలు ప్రారంభించినప్పుడు సాగు నీరు, తాగునీరు మధ్య కేటాయింపులు సున్నితమైన అంశంగా మారుతాయి. అందుకే తాగునీటి అవసరాలకు ముందస్తు భద్రతా ప్రణాళిక అవసరం.
నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లో నీరు నిల్వ కావడం వల్ల భవిష్యత్తులో తాగునీటి, సాగునీటి అవసరాలకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
అయితే అందుబాటులో ఉన్న మొత్తం నీటి పరిమాణం, కృష్ణా నదిలో ప్రవాహం, రిజర్వాయర్ సామర్థ్యం—all ఆధారంగా విడుదలలు నిర్ణయించాలి.
పాలమూరు-రంగారెడ్డి ప్రాజెక్టుపై రాజకీయ వాదోపవాదాలు చాలాకాలంగా కొనసాగుతున్నాయి.
బీఆర్‌ఎస్ ప్రభుత్వం తమ కాలంలో ప్రాజెక్టుకు భారీగా నిధులు కేటాయించామని చెబుతుండగా, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కీలక పనులు పూర్తి చేయకుండా వదిలేశారని విమర్శిస్తోంది.
మంత్రి జూపల్లి కూడా ఇదే విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుపై భారీగా ఖర్చు చేసిన గత ప్రభుత్వం పాలమూరు ప్రాజెక్టుకు తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదని ఆరోపించారు.
ప్రాజెక్టు ఖర్చుల విషయంలో రాజకీయ ఆరోపణలు ఉన్నా, రైతులకు అసలు అవసరం మాత్రం ఒకటే—నీరు సమయానికి అందాలి.
ఎవరెంత ఖర్చు చేశారు అన్నదానికంటే, పెట్టిన పెట్టుబడికి ఎంత సాగుభూమి నీరందుకుంటోంది అన్నదే అసలు పనితీరు సూచిక.
అందుకే మోటార్ల ప్రారంభం తర్వాత తదుపరి దశ మరింత కీలకం.
నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లో నిల్వ అయ్యే నీరు ప్రధాన కాలువల ద్వారా లక్ష్య ప్రాంతాలకు చేరాలి. డిస్ట్రిబ్యూటరీలు, మైనర్ కాలువలు పూర్తి కాకపోతే రైతులకు చివరి దశలో నీరు అందదు.
భారీ ప్రాజెక్టుల్లో తరచుగా ప్రధాన నిర్మాణాలు పూర్తవుతాయి కానీ ఫీల్డ్ ఛానెల్లు ఆలస్యమవుతాయి.
దీంతో ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం పూర్తిగా వినియోగించుకోలేని పరిస్థితి వస్తుంది.
అందుకే ప్రభుత్వం ప్రధాన మోటార్ల ప్రారంభంతో పాటు పంపిణీ వ్యవస్థను కూడా సమానంగా ప్రాధాన్యంతో పూర్తి చేయాలి.
ప్రాజెక్టు పరిధిలో భూసేకరణ సమస్యలు ఉంటే వాటిని వేగంగా పరిష్కరించాలి.
రైతులకు సరైన పరిహారం, పునరావాసం, భూములకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు వంటి అంశాల్లో ఆలస్యం జరగకూడదు.
అలాగే పర్యావరణ అనుమతులు, అటవీ భూముల క్లియరెన్స్ వంటి అంశాలు కూడా ప్రాజెక్టు పురోగతిపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తే నాగర్‌కర్నూల్, మహబూబ్‌నగర్, వనపర్తి, రంగారెడ్డి తదితర ప్రాంతాలకు దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు లభించే అవకాశం ఉంది.
ప్రాంతీయ నీటి అసమానతలను తగ్గించే సామర్థ్యం ఈ ప్రాజెక్టుకు ఉంది.
అయితే నీటి వినియోగాన్ని కూడా సమర్థంగా నిర్వహించాలి.
కాలువ సాగులో నీటి వృథా ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్నందున మైక్రో ఇరిగేషన్‌ను కూడా ప్రోత్సహించడం అవసరం.
డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ పద్ధతులతో తక్కువ నీటితో ఎక్కువ విస్తీర్ణానికి సాగు చేయవచ్చు.
భారీ ఎత్తిపోతల ద్వారా ఖరీదైన విద్యుత్ వినియోగించి తెచ్చిన నీటిని పొలాల్లో వృథా చేస్తే ప్రాజెక్టు ఆర్థిక ప్రయోజనం తగ్గుతుంది.
అందుకే నీటి వినియోగ సామర్థ్యం కూడా ప్రాజెక్టు రూపకల్పనలో భాగం కావాలి.
ప్రాజెక్టు ద్వారా నీరు అందిన తర్వాత పంటల ఎంపిక కూడా కీలకం.
అధిక నీరు అవసరమయ్యే పంటలకే రైతులు పెద్ద ఎత్తున మారితే డిమాండ్ పెరిగి అందుబాటులో ఉన్న నీరు సరిపోకపోవచ్చు.
ప్రాంతీయ వాతావరణానికి సరిపోయే, తక్కువ నీటితో అధిక ఆదాయం ఇచ్చే పంటలను ప్రోత్సహించడం అవసరం.
ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, కోల్డ్ స్టోరేజ్, మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు కూడా సాగునీటి ప్రాజెక్టుకు అనుబంధంగా అభివృద్ధి చేయాలి.
నీరు మాత్రమే ఇచ్చి రైతులను మార్కెట్‌కు వదిలేస్తే వ్యవసాయ ఆదాయం ఆశించినంతగా పెరగకపోవచ్చు.
ఈ ప్రాజెక్టు ప్రాంతంలో వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలకు కూడా అవకాశాలు పెరగవచ్చు.
పాల ఉత్పత్తి, పండ్ల ప్రాసెసింగ్, ధాన్యం నిల్వ, విత్తన పరిశ్రమలు గ్రామీణ ఉపాధిని పెంచగలవు.
తాగునీటి పరంగా కూడా ఈ ప్రాజెక్టు కీలకంగా మారవచ్చు.
ప్రాంతంలోని గ్రామాలు, పట్టణాలకు స్థిరమైన నీటి వనరు లభిస్తే భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
ఇది నీటి మట్టాల పునరుద్ధరణకు సహాయపడవచ్చు.
అయితే రిజర్వాయర్లలో నీటి నాణ్యతను కూడా నిరంతరం పర్యవేక్షించాలి.
నిల్వ నీటిలో కాలుష్యం, వ్యవసాయ రసాయనాల ప్రవాహం వంటి సమస్యలు తాగునీటి భద్రతను ప్రభావితం చేయవచ్చు.
పాలమూరు ప్రాజెక్టు వంటి భారీ ఎత్తిపోతల పథకాలకు ఆర్థిక స్థిరత్వం కూడా ఒక ప్రధాన ప్రశ్న.
ప్రతి సంవత్సరం విద్యుత్ బిల్లులు, నిర్వహణ, మోటార్ల మరమ్మతులకు భారీ ఖర్చు అవసరం.
ఈ ఖర్చు రాష్ట్ర బడ్జెట్‌పై ఒత్తిడి పెంచవచ్చు.
అందుకే సోలార్ పవర్ లేదా ఇతర పునరుత్పాదక విద్యుత్ వనరులను ఈ ప్రాజెక్టులతో అనుసంధానించే అవకాశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలించవచ్చు.
పగటి సమయంలో సోలార్ విద్యుత్‌ను ఉపయోగించి పంపింగ్ నిర్వహించడం దీర్ఘకాలంలో ఖర్చును తగ్గించే అవకాశం ఉంది.
అయితే ఇలాంటి పెద్ద మోటార్లకు అవసరమైన విద్యుత్ సామర్థ్యం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి ప్రత్యేక గ్రిడ్ ప్రణాళిక అవసరం.
ప్రాజెక్టు పనుల పురోగతిని ప్రజలకు నిరంతరం వెల్లడించడం కూడా అవసరం.
ఎన్ని మోటార్లు పనిచేస్తున్నాయి, ఎంత నీరు పంపింగ్ చేస్తున్నారు, రిజర్వాయర్‌లో ఎంత నిల్వ ఉంది, ఏ కాలువలు పూర్తయ్యాయి అన్న వివరాలను ప్రభుత్వం ఆన్‌లైన్‌లో అందుబాటులో ఉంచితే పారదర్శకత పెరుగుతుంది.
ఇది రాజకీయ వివాదాలను కూడా తగ్గిస్తుంది.
ప్రభుత్వం ప్రకటించిన లక్ష్యాలు నిజంగా అమలవుతున్నాయా అన్నది రైతులు స్వయంగా తెలుసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు ప్రారంభ కార్యక్రమాలు రాజకీయంగా పెద్దగా కనిపించినా, అసలు విజయం రైతు పొలానికి నీరు చేరినప్పుడు మాత్రమే.
మోటార్లు ప్రారంభించడం మొదటి అడుగు మాత్రమే.
అదే నీరు చివరి ఆయకట్టు రైతుకు చేరే వరకు వ్యవస్థ పనిచేస్తేనే ప్రాజెక్టు పూర్తి ప్రయోజనం కనిపిస్తుంది.
ఈ అంశాన్ని ప్రభుత్వం గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రస్తుతం నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లోకి కృష్ణా జలాలు చేరడం పాలమూరు ప్రాంత ప్రజలకు ఆశాజనక పరిణామం.
నీటి నిల్వ పెరుగుతున్న కొద్దీ తదుపరి పంపింగ్ దశలు, కాలువల ద్వారా పంపిణీపై దృష్టి పెరగనుంది.
ప్రాజెక్టు పనులు సమయానికి పూర్తైతే భవిష్యత్తులో ప్రాంతీయ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పు సాధ్యమవుతుంది.
రైతుల వలసలు తగ్గడం, భూముల విలువ పెరగడం, గ్రామీణ ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడం వంటి పరోక్ష ప్రయోజనాలు కూడా రావచ్చు.
కానీ భారీ ప్రాజెక్టు కావడంతో ఖర్చు నియంత్రణ కూడా equally ముఖ్యం.
పెండింగ్ పనుల పేరుతో వ్యయం నిరంతరం పెరుగుతుంటే ప్రజా ధనంపై భారం పెరుగుతుంది.
ప్రతి దశలో సాంకేతిక ఆడిట్, ఆర్థిక పర్యవేక్షణ ఉండాలి.
ప్రాజెక్టు నిర్మాణ నాణ్యతపై కూడా రాజీ ఉండకూడదు.
భారీ పంప్‌హౌస్‌లు, మోటార్లు, టన్నెల్లు, రిజర్వాయర్లు దీర్ఘకాలం పనిచేయాల్సి ఉంటుంది.
చిన్న నిర్మాణ లోపం కూడా భవిష్యత్తులో భారీ మరమ్మతు ఖర్చుకు దారితీయవచ్చు.
అందుకే నిర్వహణ ప్రోటోకాల్ ముందుగానే సిద్ధం చేయాలి.
మొత్తంగా పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకంలో 1, 2వ భారీ మోటార్ల ప్రారంభం ఒక ముఖ్యమైన కార్యాచరణ దశ.
కృష్ణా జలాలు నార్లాపూర్ రిజర్వాయర్‌లోకి చేరడం ప్రాజెక్టు పురోగతికి స్పష్టమైన సంకేతం.
ప్రభుత్వం చెబుతున్నట్లుగా పెండింగ్ పనులు వేగంగా పూర్తి చేసి, పంపిణీ వ్యవస్థను సమర్థంగా అమలు చేస్తే ఈ పథకం ఉమ్మడి పాలమూరు ప్రాంతానికి కీలక నీటి వనరుగా మారే అవకాశం ఉంది.
అయితే మోటార్లు ప్రారంభించడం కంటే రైతు పొలానికి నీరు చేరడం, తాగునీరు నిరంతరంగా అందడం, నిర్వహణ ఖర్చు నియంత్రణలో ఉండటం—ఇవే ఈ ప్రాజెక్టు విజయానికి అసలు ప్రమాణాలు.
Related Stories
