యమునా కేసులో ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్‌కు సుప్రీంకోర్టు రిలీఫ్

2016లో ఢిల్లీలోని యమునా నది పరివాహక ప్రాంతంలో జరిగిన వరల్డ్ కల్చర్ ఫెస్టివల్‌కు సంబంధించిన కేసులో ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్‌కు సుప్రీంకోర్టులో ఊరట లభించింది. శ్రీశ్రీ రవిశంకర్ నేతృత్వంలోని ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది. అయితే యమునా వరద మైదాన ప్రాంతంలో భారీ స్థాయిలో కార్యక్రమం నిర్వహించడం వల్ల పర్యావరణానికి నష్టం జరిగిందని పర్యావరణ కార్యకర్తలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఈ నేపథ్యంలో నేషనల్ గ్రీన్ ట్రైబ్యునల్ (NGT) విచారణ చేపట్టింది. NGT పర్యావరణ నష్టపరిహారంగా ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్‌పై రూ.5 కోట్ల పరిహారం విధించింది. ఈ మొత్తాన్ని ఫౌండేషన్ చెల్లించింది. అయితే పర్యావరణ నష్టం ఆరోపణలను ఫౌండేషన్ అంగీకరించలేదు. పరిహారం విధింపుపై న్యాయపరమైన పోరాటం కొనసాగించింది. ఈ కేసు దాదాపు పదేళ్ల పాటు న్యాయస్థానాల్లో కొనసాగింది. తాజాగా సుప్రీంకోర్టు ఈ వ్యవహారంపై కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఫౌండేషన్ చెల్లించిన రూ.5 కోట్లను తిరిగి ఇవ్వాలని ఆదేశించినట్లు సమాచారం. 2016లో జరిగిన వరల్డ్ కల్చర్ ఫెస్టివల్‌కు ముందు నుంచే ఈ కార్యక్రమంపై పర్యావరణ అంశాలపై వివాదం నెలకొంది. యమునా పరివాహక ప్రాంతం పర్యావరణ పరంగా సున్నితమైన ప్రాంతమని, అక్కడ నిర్మాణాలు, భారీ కార్యక్రమాల వల్ల నష్టం కలిగే అవకాశం ఉందని పర్యావరణ వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. మరోవైపు ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ మాత్రం కార్యక్రమం వల్ల పర్యావరణానికి నష్టం జరిగిందన్న వాదనలను వ్యతిరేకించింది. పరిహారం చెల్లించినప్పటికీ, న్యాయపరంగా తమ వాదనను కొనసాగించింది. తాజా సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలతో ఈ కేసులో ఫౌండేషన్‌కు ఆర్థికపరమైన ఊరట లభించినప్పటికీ, యమునా పరివాహక ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున కార్యక్రమాల నిర్వహణ, పర్యావరణ అనుమతుల ప్రాముఖ్యత వంటి అంశాలపై చర్చ కొనసాగుతోంది.