మూసీ తొలి దశ పనులకు రూ.7,345 కోట్ల అనుమతి

హైదరాబాద్ నగర రూపురేఖలను మార్చే లక్ష్యంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన మూసీ పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టు తొలి దశ పనులకు పరిపాలనా అనుమతులు లభించాయి. రూ.7,345.12 కోట్లతో జోన్ 1ఏ, జోన్ 1బీ ప్రాధాన్య కారిడార్లలో రివర్‌ఫ్రంట్ అభివృద్ధి పనులు చేపట్టేందుకు ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇది మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ ప్రాజెక్టు అమలులో కీలక ముందడుగుగా నిలుస్తోంది. భూసేకరణ వ్యయం మినహా రూ.7,345.12 కోట్లకు ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ నిధుల్లో రూ.4,500 కోట్లను ఏడీబీ రుణం ద్వారా సమీకరించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించగా, మిగతా రూ.2,845.12 కోట్లను హెచ్‌ఎండీఏ లేదా టీజీఐఐసీ నుంచి రుణంగా పొందేందుకు ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ ఆర్థిక నిర్మాణం ద్వారా మొదటి దశ పనులను వేగంగా ప్రారంభించే దిశగా ప్రభుత్వం కదులుతోంది. మొదటి దశలో మొత్తం 21 కి.మీ ప్రాధాన్య స్ట్రెచ్ అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ఇందులో జోన్ 1ఏలో హిమాయత్‌సాగర్ నుంచి బాపూఘాట్ వరకు 9.20 కి.మీ మేర పనులు చేపడతారు. దీనికి రూ.3,104 కోట్లు వ్యయం అవుతుందని అంచనా. జోన్ 1బీలో ఉస్మాన్‌సాగర్ నుంచి బాపూఘాట్ వరకు 11.80 కి.మీ అభివృద్ధికి రూ.3,950 కోట్లు ఖర్చు చేయనున్నారు. ఈ రెండు కారిడార్లు బాపూఘాట్ వద్ద కలిసే విధంగా ప్రణాళిక రూపొందించారు. మూసీ నదిని కేవలం సుందరీకరణ ప్రాజెక్టుగా కాకుండా, పునరుజ్జీవనం, వరద నియంత్రణ, నీటి ప్రవాహం మెరుగుదల, పట్టణ మౌలిక వసతులు, ప్రజా స్థలాలు, కనెక్టివిటీ, పర్యావరణ సమతుల్యత వంటి అంశాలతో కూడిన సమగ్ర నగర ప్రాజెక్టుగా ప్రభుత్వం చూపిస్తోంది. మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఈ పనులను ముందుకు తీసుకెళ్లనుంది. ప్రాజెక్టు పనులను ఈపీసీ విధానంలో నిర్వహించనున్నారు. అంటే ఇంజినీరింగ్, ప్రొక్యూర్‌మెంట్, కన్‌స్ట్రక్షన్ బాధ్యతలు ఒకే అమలు పద్ధతిలో కొనసాగుతాయి. దీని వల్ల పనుల రూపకల్పన, సామగ్రి సేకరణ, నిర్మాణం మధ్య సమన్వయం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రాజెక్టు పర్యవేక్షణ కోసం ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ కన్సల్టెన్సీ నియామకానికి కూడా ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ మేరకు తదుపరి చర్యలు చేపట్టాలని ఎంఆర్‌డీసీఎల్‌కు ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి. మూసీ ప్రాజెక్టు అమలులో అత్యంత కీలక అంశం నీటి ప్రవాహం. నగరంలోని మురుగు, వరదనీరు, ఆక్రమణలు, ఒడ్డు ప్రాంతాల వినియోగం, పర్యావరణ దెబ్బతినడం వంటి సమస్యలు ఎన్నాళ్లుగానో చర్చలో ఉన్నాయి. మొదటి దశలో హిమాయత్‌సాగర్, ఉస్మాన్‌సాగర్ వైపు నుంచి బాపూఘాట్ వరకు ఎంపిక చేసిన స్ట్రెచ్‌ను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా పైప్రాంతం నుంచి నగరంలోకి వచ్చే ప్రవాహాన్ని సక్రమంగా నిర్వహించాలనే లక్ష్యం కనిపిస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్టులో బాపూఘాట్ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. గాంధీ సరోవర్, ప్రజా స్థలాలు, నది ఒడ్డున అభివృద్ధి, కనెక్టివిటీ, పర్యాటక అంశాలు భవిష్యత్ దశల్లో కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రస్తుత పరిపాలనా అనుమతి ప్రధానంగా జోన్ 1ఏ, జోన్ 1బీ తొలి దశ పనులకు సంబంధించినది. ప్రాజెక్టు పెద్ద స్థాయిలో అమలు కావడం వల్ల పర్యావరణం, నివాస ప్రాంతాలు, భూసేకరణ, పునరావాసం, ప్రజా సంప్రదింపులు వంటి అంశాలు కూడా అత్యంత కీలకం. ప్రభుత్వం ఇప్పటికే పునరావాసం, పరిహారం, ప్రభావిత కుటుంబాల భద్రత వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. భారీ పట్టణ ప్రాజెక్టుల్లో ప్రజల నమ్మకం నిలవాలంటే అమలు దశలో పారదర్శకత, సమయపాలన, పర్యావరణ ప్రమాణాలు తప్పనిసరి. మూసీ పునరుజ్జీవనానికి సంబంధించిన రాజకీయ చర్చలు గతంలో తీవ్రంగా సాగాయి. అయితే పరిపాలనా అనుమతి తర్వాత దృష్టి ఇప్పుడు అమలు దశపై నిలవనుంది. టెండర్లు, సాంకేతిక అనుమతులు, భూసేకరణ స్థితి, పీఎంసీ నియామకం, పని ప్రారంభ తేదీలు, ప్రభావిత ప్రాంతాల వివరాలు తదుపరి కీలక దశలు. హైదరాబాద్ అభివృద్ధిలో మూసీ నది ఒక చారిత్రక, పర్యావరణ, పట్టణ ప్రణాళికా అంశం. నది పునరుజ్జీవనం విజయవంతం కావాలంటే కేవలం కాంక్రీట్ నిర్మాణాలు సరిపోవు. శుద్ధమైన నీటి ప్రవాహం, మురుగు నియంత్రణ, వరద నిర్వహణ, పచ్చదనం, ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే నది ఒడ్డు, స్థానిక జీవన విధానాన్ని గౌరవించే అభివృద్ధి అవసరం. మొత్తంగా, రూ.7,345.12 కోట్లతో మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ తొలి దశకు పరిపాలనా అనుమతి రావడం తెలంగాణ నగరాభివృద్ధి చరిత్రలో కీలక పరిణామం. జోన్ 1ఏ, జోన్ 1బీ పనులు సమయానికి, పారదర్శకంగా, పర్యావరణ బాధ్యతతో అమలైతే మూసీ పునరుజ్జీవనం హైదరాబాద్‌కు కొత్త పట్టణ గుర్తింపును తీసుకురాగలదు.