శ్రీవారి సేవలో నేపాల్ గూర్ఖాలు.. రెండు దశాబ్దాలుగా కాలినడక భక్తులకు భద్రత

తిరుమల, అక్టోబర్ 11: తిరుమల శ్రీవారి సేవలో ఎన్నో విభాగాలు పనిచేస్తుంటాయి. కానీ భక్తులకు కనబడకుండా, అడవి మార్గాల్లో రాత్రింబవళ్లు గస్తీ కాస్తూ సేవలందించే ప్రత్యేక బృందం నేపాల్ గూర్ఖాలు. దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా అలిపిరి, శ్రీవారి మెట్టు కాలినడక మార్గాల్లో భక్తులకు భద్రత కల్పిస్తూ వారు తిరుమల సేవా వ్యవస్థలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించారు. తిరుమలకు కాలినడకన చేరుకునే ప్రధాన మార్గాలు రెండు. ఒకటి అలిపిరి మెట్ల మార్గం, మరొకటి శ్రీవారి మెట్టు. ఈ రెండు మార్గాలు కూడా అడవి ప్రాంతాల గుండా సాగుతాయి. పగటి సమయంలో భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉన్నా, రాత్రి వేళల్లో అడవి వాతావరణం, వన్యప్రాణుల కదలికలు, వెలుతురు సమస్యలు భక్తుల్లో ఆందోళన కలిగించేవి. 2006కు ముందు వరకు టీటీడీ సెక్యూరిటీ సిబ్బందే ఈ మార్గాల్లో భక్తుల రక్షణ బాధ్యతలు నిర్వర్తించేవారు. అయితే దట్టమైన అటవీ ప్రాంతాల్లో రాత్రి వేళల్లో నిరంతర గస్తీ చేయడం, పెద్ద దూరాలు నడవడం, ఒక్కోసారి అడవిలో చాలా సేపు నిలబడి పర్యవేక్షించడం సవాలుగా ఉండేది. ఈ నేపథ్యంలో దూర ప్రాంతాల్లో, కొండ ప్రాంతాల్లో గస్తీకి అలవాటు ఉన్న గూర్ఖాలను వినియోగించాలనే ఆలోచన వచ్చింది. అప్పటి టీటీడీ అధికారుల సూచనతో నేపాల్‌, డార్జిలింగ్ ప్రాంతాలకు చెందిన మాజీ గూర్ఖా సిబ్బందిని తీసుకురావాలని నిర్ణయించారు. 2006లో తొలిసారిగా పదవీ విరమణ చేసిన 72 మంది గూర్ఖాలను సేవల్లోకి తీసుకున్నట్లు సమాచారం. రాత్రి, పగలు అనే తేడా లేకుండా కొండలు, అడవి మార్గాల్లో వేగంగా కదలడం, అప్రమత్తంగా ఉండడం, భద్రతా పరిస్థితులను అంచనా వేయడం వంటి అంశాల్లో వారికి అనుభవం ఉండటం ప్రధాన కారణం. ప్రస్తుతం దాదాపు 68 మంది గూర్ఖాలు తిరుమలలో విధులు నిర్వహిస్తున్నారు. వారిలో సగానికి పైగా కుటుంబాలతో కలిసి తిరుమల పరిసరాల్లోనే నివసిస్తున్నారని సమాచారం. సొంత దేశానికి దూరంగా ఉండి, కుటుంబంతో కలిసి ఇక్కడే స్థిరపడటం చిన్న విషయం కాదు. కొంతమంది గూర్ఖాలు 2011 నుంచి ‘శ్రీశేషాద్రి హిందూ గూర్ఖా భద్రతా సేవ సంఘం’ ద్వారా విధులు నిర్వహిస్తుండగా, మరికొందరు కార్పొరేషన్ ద్వారా పనిచేస్తున్నారు. దీర్ఘకాలంగా అదే ప్రాంతంలో పనిచేస్తుండటం వల్ల కాలినడక మార్గాల్లోని ప్రతి మలుపు, అడవి కదలికలు, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తీసుకోవాల్సిన చర్యలపై వారికి మంచి అవగాహన ఏర్పడింది. గూర్ఖాల ప్రధాన బాధ్యత కాలినడక భక్తులకు భద్రత కల్పించడం. అలిపిరి నుంచి తిరుమలకు నడిచే భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో ఉంటారు. ముఖ్యంగా రాత్రి వేళల్లో భక్తులను సమూహాలుగా పంపిస్తూ, ముందూ వెనుకా గూర్ఖాలు నడుస్తూ రక్షణ కల్పిస్తారు. చిరుతల సంచారం పెరిగిన సందర్భాల్లో ఈ భద్రత మరింత కట్టుదిట్టం అవుతుంది. సాయంత్రం 6 గంటల తర్వాత భక్తులను బృందాలుగా ఏర్పరిచి, ఒక బృందం ముందు, మరో బృందం వెనుక నడుస్తూ వారిని సురక్షితంగా పైకి తీసుకెళ్లడం గూర్ఖాల ముఖ్య విధుల్లో ఒకటిగా మారింది. అడవిలో ఎలుగుబంట్లు, చిరుతలు, ఇతర వన్యప్రాణులు కనిపించిన సందర్భాల్లో వెంటనే ఉన్నతాధికారులకు సమాచారం అందిస్తారు. అవసరమైతే అటవీ శాఖ, విజిలెన్స్, పోలీసు విభాగాలను అప్రమత్తం చేస్తారు. భద్రత మాత్రమే కాదు, భక్తులకు ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చినా గూర్ఖాలు సహాయం చేస్తారు. ఎవరైనా అలసటతో కూర్చుంటే వారిని చూసుకోవడం, అత్యవసర వైద్య సహాయం అవసరమైతే సమాచారం పంపడం, లైటింగ్ సమస్యలు ఉంటే అధికారులకు తెలియజేయడం వంటి సేవలు కూడా అందిస్తారు. అలిపిరి కాలినడక మార్గంలో మొదటి మెట్టు, గాలి గోపురం, ఏడో మైలు, కొత్త మండపం, అక్కగార్ల ఆలయం, మోకాళ్ల మెట్టు వంటి ప్రాంతాలను కేంద్రాలుగా చేసుకుని వారు గస్తీ నిర్వహిస్తారు. మొదటి ఘాట్ రోడ్డులోని 35వ మలుపు, శ్రీవారి మెట్టు మార్గం వంటి కీలక ప్రాంతాల్లో కూడా గూర్ఖాలు విధులు నిర్వహిస్తారు. ప్రతి ప్రాంతంలో భక్తుల కదలికను పర్యవేక్షిస్తూ, పరిస్థితులకు అనుగుణంగా స్పందిస్తారు. వారి విధుల్లో మరో ముఖ్యమైన అంశం చివరి భక్తుడు సురక్షితంగా పైకి చేరేవరకు వెనుకే ఉండటం. కాలినడక మార్గాన్ని మూసివేసిన తర్వాత కూడా ఎవ్వరైనా వెనుక మిగిలిపోయారా అనే విషయాన్ని పరిశీలిస్తూ చివరి వరకు గస్తీ కొనసాగిస్తారు. ఇది సాధారణ భద్రతా ఉద్యోగం కాదని గూర్ఖాలే చెబుతున్నారు. కొండ ప్రాంతాల్లో ఎండ, వాన, చలి అనే తేడా లేకుండా గంటల తరబడి నడవాల్సి ఉంటుంది. భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో మరింత ఒత్తిడి ఉంటుంది. అయినా కూడా జీతం రూ.20 వేలలోపే ఉన్నప్పటికీ పని కొనసాగిస్తున్నామని కొందరు గూర్ఖాలు చెబుతున్నారు. వారి మాటల్లో డబ్బుకంటే సేవ ద్వారా లభించే సంతృప్తి ముఖ్యం. గోపాల్ సింగ్ అనే గూర్ఖా గార్డు, తిరుమలలో గూర్ఖా సేవలు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి తాను విధుల్లో ఉన్నట్లు చెప్పాడు. ఏడాదిలో ఒకసారి మాత్రమే నేపాల్ వెళ్తామని, మిగిలిన కాలం మొత్తం తిరుమలలోనే భక్తుల సేవలో గడుపుతున్నామని వివరించాడు. అతని మాటల్లో, “జీతం తక్కువే అయినా స్వామివారి కొండల్లో పని చేయడం సంతోషంగా ఉంటుంది. భక్తులు క్షేమంగా తిరుమలకు చేరుకోవడమే మా ప్రధాన లక్ష్యం” అనే భావన కనిపిస్తుంది. రోజన్ థమాంగ్ అనే మరో గూర్ఖా గార్డు కూడా భక్తుల భద్రతే తమ ప్రధాన బాధ్యత అని చెబుతున్నాడు. భక్తులకు ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చినా, విద్యుత్ సమస్యలు ఉన్నా, అడవిలో జంతువులు కనిపించినా వెంటనే అధికారులకు సమాచారం అందిస్తామని పేర్కొన్నాడు. ఇది గూర్ఖాల సేవలోని ప్రత్యేకత. వారు కేవలం భద్రతా సిబ్బంది మాత్రమే కాదు; అడవిలో భక్తులకు కనిపించే తొలి సహాయకులుగా కూడా వ్యవహరిస్తున్నారు. తిరుమలలో భక్తుల సంఖ్య సంవత్సరానికొకసారి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కాలినడక మార్గాల భద్రత మరింత ముఖ్యమైంది. ముఖ్యంగా చిరుత దాడుల ఘటనల తర్వాత టీటీడీ భద్రతను మరింత కట్టుదిట్టం చేసింది. కెమెరాలు, ట్రాప్ కెమెరాలు, అటవీ శాఖ గస్తీ, వెలుతురు సదుపాయాలతో పాటు గూర్ఖాల మానవ గస్తీ కూడా ఈ భద్రతా వ్యవస్థలో కీలక భాగంగా ఉంది. సాంకేతిక పరికరాలు ప్రమాదాన్ని గుర్తించగలవు. కానీ భక్తులతో పాటు నడుస్తూ వారిని అప్రమత్తం చేయడం, పరిస్థితికి అనుగుణంగా వెంటనే స్పందించడం మాత్రం మానవ సిబ్బందికే సాధ్యం. అక్కడే గూర్ఖాల పాత్ర స్పష్టమవుతుంది. నేపాల్‌కు చెందినవారైనా, తిరుమలలో ఎంతోకాలంగా పనిచేయడం వల్ల వారు స్థానిక వాతావరణంలో కలిసిపోయారు. భాషలో కొంత వ్యత్యాసం ఉన్నా, భక్తులతో మమేకం కావడంలో పెద్ద ఇబ్బంది లేదని తెలుస్తోంది. వారి పిల్లల్లో కొందరు తిరుమల, తిరుపతి ప్రాంతాల్లోనే చదువుతున్నారని సమాచారం. అంటే ఉద్యోగ సంబంధం మాత్రమే కాకుండా కుటుంబ జీవితం కూడా ఈ ప్రాంతంతో ముడిపడిపోయింది. ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికర అంశం ఏమిటంటే, దేశ సరిహద్దులు వేరు అయినా సేవకు అవి పెద్ద అడ్డంకిగా నిలవలేదు. భక్తుల భద్రత అనే ఒకే లక్ష్యం వారిని తిరుమల సేవా వ్యవస్థలో భాగం చేసింది. కాలక్రమంలో వారి తరాలు మారినా సేవ కొనసాగుతోంది. కొందరు పదవీ విరమణ చేస్తే, కొత్తవారు చేరుతున్నారు. ఇలా ఒక సేవా సంప్రదాయంగా గూర్ఖాల భద్రతా విధులు కొనసాగుతున్నాయి. తిరుమలలో భక్తులు సాధారణంగా ఆలయ దర్శనం, లడ్డూ ప్రసాదం, వసతి వంటి విషయాలనే ఎక్కువగా గమనిస్తారు. కానీ ఆ మొత్తం వ్యవస్థ వెనుక కనిపించకుండా పనిచేసే అనేక మంది సిబ్బంది ఉంటారు. గూర్ఖాలు కూడా అలాంటి వారిలో ముఖ్యమైనవారు. వారి సేవలు ముఖ్యంగా రాత్రి సమయంలో విలువైనవి. భక్తులు అలసటతో నడుస్తుండగా పక్కనే భద్రతా సిబ్బంది ఉన్నారనే భావన మనోధైర్యాన్ని ఇస్తుంది. అడవిలో ఒంటరిగా నడవాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా సమూహాలుగా ముందుకు తీసుకెళ్లడం వల్ల ప్రమాదం తగ్గుతుంది. గూర్ఖాలు ఈ విధానాన్ని క్రమబద్ధంగా అమలు చేస్తూ ఉంటారు. వన్యప్రాణుల కదలికలు ఉన్నప్పుడు వారు భక్తులను నిలిపివేయడం, ప్రత్యామ్నాయ సూచనలు ఇవ్వడం, ఉన్నతాధికారుల ఆదేశాల మేరకు మార్గాన్ని తాత్కాలికంగా మూసివేయడంలో కూడా భాగస్వాములు అవుతారు. భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉన్న బ్రహ్మోత్సవాలు, వైకుంఠ ఏకాదశి, పండుగ రోజులలో వారి బాధ్యత మరింత పెరుగుతుంది. అలాంటి సందర్భాల్లో భక్తుల ప్రవాహాన్ని క్రమబద్ధంగా నియంత్రించడంలో కూడా సహాయపడతారు. గూర్ఖాల సేవలపై మాట్లాడేటప్పుడు మరో అంశం కూడా గమనించాలి. తక్కువ జీతంతో, కఠినమైన పరిస్థితుల్లో పనిచేస్తున్నారని సమాచారం ఉన్న నేపథ్యంలో వారి వేతనాలు, బీమా, వసతి, ఆరోగ్య భద్రత వంటి అంశాలపై కూడా తగిన దృష్టి అవసరం. సేవాభావం ఒక బలం అయినా, అది సరైన ఉద్యోగ రక్షణకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. ఇలాంటి ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో పనిచేసే సిబ్బందికి తగిన రక్షణ పరికరాలు, బీమా, ఆరోగ్య సదుపాయాలు, విశ్రాంతి వ్యవస్థలు ఉండటం అవసరం. మొత్తంగా నేపాల్ గూర్ఖాల సేవ తిరుమల భద్రతా వ్యవస్థలో ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలుస్తోంది. దాదాపు 20 ఏళ్లుగా కాలినడక భక్తులకు అండగా నిలుస్తూ, అడవి మార్గాల్లో గస్తీ కాస్తూ, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో స్పందిస్తూ వారు నిరంతరం సేవలు అందిస్తున్నారు. సొంత దేశానికి దూరంగా, కుటుంబాలతో కలిసి తిరుమలలోనే జీవిస్తూ శ్రీవారి భక్తుల భద్రత కోసం పనిచేస్తున్న ఈ గూర్ఖాలు నిజంగా కనిపించని సేవకులుగా నిలుస్తున్నారు.