ఇరాన్‌కు అండగా చైనా.. టాప్ ట్రేడింగ్ పార్ట్‌నర్‌గా కొనసాగింపు.. అమెరికా కొత్త ఆంక్షలతో చిక్కులు!

అమెరికా ఇరాన్‌పై మరిన్ని ఆర్థిక ఆంక్షలకు సిద్ధమవుతున్న నేపథ్యంలో.. ఇరాన్‌కు అండగా నిలుస్తున్న ప్రధాన వాణిజ్య భాగస్వాములపై ఆసక్తి పెరుగుతోంది. ఈ దేశాల్లో చైనా అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఇరాన్ నుంచి ఎగుమతి అయ్యే ముడి చమురులో దాదాపు 90 శాతం చైనాకే వెళ్తోంది. ఇరాన్‌కు చైనా కీలకమైన చమురు మార్కెట్‌గా మారింది. 2025లో చైనా-ఇరాన్ మధ్య అధికారిక వాణిజ్యం సుమారు 9.96 బిలియన్ డాలర్లుగా నమోదైంది. అయితే వాస్తవ వాణిజ్య విలువ దీనికంటే మూడు రెట్లకు పైగా ఉంటుందని అమెరికా అంచనా వేస్తోంది. ఇరాన్‌లోని మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టుల్లోనూ చైనా భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టింది. టర్కీ కూడా ఇరాన్‌కు ముఖ్యమైన వాణిజ్య భాగస్వామి. ఇరాన్ నుంచి ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకోవడంతో పాటు వివిధ రకాల వస్తువులను టర్కీ ఇరాన్‌కు ఎగుమతి చేస్తోంది. 2024లో ఇరు దేశాల మధ్య సుమారు 5.7 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్యం జరిగింది. యూఏఈ కూడా ఇరాన్ వాణిజ్యంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఇరాన్‌లో తయారయ్యే అనేక ఉత్పత్తులు యూఏఈ మీదుగా ఇతర అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు చేరుతుంటాయి. అయితే ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఇరు దేశాల వాణిజ్య సంబంధాలపై ప్రభావం పడుతోంది. ఇరాక్ తన విద్యుత్, ఇంధన అవసరాల కోసం ఇరాన్‌పై గణనీయంగా ఆధారపడుతోంది. సహజవాయువు సరఫరా కోసం 2024లో ఇరాన్‌తో ఇరాక్ ఐదేళ్ల ఒప్పందం చేసుకుంది. ఒకప్పుడు యూరోపియన్ యూనియన్ కూడా ఇరాన్‌కు ముఖ్యమైన వాణిజ్య భాగస్వామిగా ఉండేది. అయితే అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత ఇరు ప్రాంతాల మధ్య వాణిజ్యం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. అమెరికా మరిన్ని ఆంక్షలు విధిస్తే ఇరాన్‌కు ముడి చమురు ఎగుమతులు మరింత కష్టతరం కావచ్చు. అంతేకాకుండా బ్యాంకింగ్, అంతర్జాతీయ చెల్లింపులు, షిప్పింగ్ రంగాల్లో కూడా ఇరాన్‌కు ఇబ్బందులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్ ఇంధనంపై ఆధారపడే దేశాలపైనా ఈ ఆంక్షల ప్రభావం పడే అవకాశముంది.