జెలెన్‌స్కీకి బదులుగా మరొకరు చర్చలు జరపాలి: ట్రంప్

వాషింగ్టన్: రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి ముగింపు పలికే ప్రయత్నాల్లో ఉక్రెయిన్ తరఫున కొత్త చర్చాకర్త అవసరమని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు. ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీ చర్చల విధానంపై మరోసారి అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ, “ఇప్పుడు మరొకరు చర్చలు జరపాల్సిన సమయం వచ్చింది” అన్న భావనను వ్యక్తం చేశారు. Reuters ట్రంప్ వ్యాఖ్యల ప్రకారం, రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం చాలా కాలం క్రితమే ముగిసిపోయి ఉండాల్సింది. జెలెన్‌స్కీ తన సూచనలు పాటించి ఉంటే ఉక్రెయిన్‌కు మెరుగైన ఒప్పందం లభించేదని ఆయన వాదించారు. అయితే ఇది ట్రంప్ రాజకీయ అంచనా మాత్రమే; అలాంటి ఒప్పందం నిజంగా సాధ్యమయ్యేదా అన్నది నిర్ధారించలేని విషయం. యుద్ధంలో ఉక్రెయిన్ భారీ నష్టాలను ఎదుర్కొంటోందని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. అందుకే కీవ్ తన negotiating approachను మార్చుకోవాలని ఆయన సూచించారు. Reuters ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన తేడా ఉంది. ట్రంప్ “జెలెన్‌స్కీని పదవి నుంచి తొలగించాలి” అని కాకుండా, శాంతి చర్చల కోసం మరొక negotiatorను ఉపయోగించాలని తాజా వ్యాఖ్యల్లో సూచించినట్లు రాయిటర్స్ తెలిపింది. ఇది రాజకీయ నాయకత్వ మార్పు మరియు negotiation team మార్పు మధ్య ఉన్న తేడా. Reuters అదే సమయంలో ట్రంప్ రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌తో కలిసి ఉక్రెయిన్ యుద్ధంపై చర్చించే ఆలోచనకు తాను సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపారు. ఇలాంటి సమావేశంలో ఉక్రెయిన్ యుద్ధంతో పాటు అణ్వాయుధ నియంత్రణ, నిరాయుధీకరణ వంటి అంశాలను కూడా చర్చించవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. Outlook India ఈ ప్రతిపాదనకు రాజకీయంగా పెద్ద అర్థం ఉంది. ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు లేకుండా అమెరికా, రష్యా, చైనా నేతలు యుద్ధంపై చర్చిస్తే “ఉక్రెయిన్ గురించి ఉక్రెయిన్ లేకుండా నిర్ణయాలు” తీసుకుంటున్నారన్న విమర్శలు రావచ్చు. కీవ్ గతంలో కూడా తన భూభాగం లేదా భద్రతకు సంబంధించిన ఒప్పందాలు ఉక్రెయిన్ భాగస్వామ్యం లేకుండా జరగకూడదనే వైఖరిని తీసుకుంది. అందుకే ట్రంప్ ప్రతిపాదన diplomatic structureపైనే కొత్త వివాదం సృష్టించే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు అమెరికా-ఉక్రెయిన్ సంబంధాలు ఇటీవలి రోజుల్లో మరింత ఉద్రిక్తంగా మారినట్లు పలు తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఉక్రెయిన్‌కు Patriot interceptor క్షిపణుల బదిలీల అనుమతుల్లో ఆలస్యం జరుగుతోందని వాషింగ్టన్ పోస్ట్ తెలిపింది. జెలెన్‌స్కీ కూడా అమెరికా సాయం మందగిస్తోందని విమర్శించారు. Washington Post అయితే అమెరికా ఉక్రెయిన్‌తో intelligence sharing పూర్తిగా నిలిపివేసిందని చెప్పడం సరైంది కాదు. ట్రంప్ స్వయంగా అమెరికా ఇంకా ఉక్రెయిన్‌తో నిఘా సమాచారాన్ని పంచుకుంటోందని చెప్పారు. Reuters ఇది ప్రస్తుత సంబంధాల స్వభావాన్ని చూపుతోంది. ఒకవైపు ట్రంప్ జెలెన్‌స్కీపై తీవ్ర విమర్శలు చేస్తున్నారు. మరోవైపు అమెరికా-ఉక్రెయిన్ మధ్య కొన్ని భద్రతా సహకార మార్గాలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి. అంటే సంబంధాలు పూర్తిగా తెగిపోయాయని చెప్పడం అతిశయోక్తి. వాషింగ్టన్ ప్రస్తుతం కీవ్‌పై negotiation pressure పెంచుతూనే కొన్ని సైనిక, నిఘా సహకారాలను కొనసాగిస్తోంది. ఇక శాంతి చర్చల విషయంలో అమెరికా మరో మార్గంలో కూడా కదులుతోంది. ట్రంప్ ప్రత్యేక ప్రతినిధి స్టీవ్ విట్కాఫ్ నార్వేలో ఉక్రెయిన్, యూరోపియన్ నేతలతో శాంతి ప్రతిపాదనలపై చర్చలు జరపనున్నట్లు Axios తెలిపింది. అనంతరం ఆయన రష్యాకు వెళ్లి పుతిన్‌తో చర్చించే ప్రణాళిక ఉందని నివేదిక పేర్కొంది. Axios ఈ పరిణామం చూస్తే ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు కేవలం rhetorical attack మాత్రమే కావు. అమెరికా నిజంగానే peace negotiation architectureను మార్చే ప్రయత్నం చేస్తోందనే సంకేతాలు ఉన్నాయి. కానీ ఇక్కడ ప్రధాన bottleneck ఒకటే: యుద్ధం ముగిసేందుకు రెండు పక్షాలు ఏ షరతులకు అంగీకరిస్తాయి? రష్యా ఆక్రమించిన ఉక్రెయిన్ భూభాగాల భవిష్యత్తు ఏమిటి? ఉక్రెయిన్ భద్రతా హామీలు ఎలా ఉంటాయి? నాటోతో కీవ్ సంబంధం ఏ స్థాయిలో ఉంటుంది? ఆంక్షలు ఎప్పుడు సడలిస్తారు? ఇవి పరిష్కరించకుండా కేవలం negotiator మార్చడం వల్లే యుద్ధం ముగుస్తుందని చెప్పడం కష్టం. అందుకే “జెలెన్‌స్కీ సమస్య, మరొకరు వస్తే యుద్ధం ముగుస్తుంది” అన్న framing చాలా సరళీకృతమైనది. నిజమైన సమస్య వ్యక్తి కంటే settlement termsలో ఉంది. జెలెన్‌స్కీపై ట్రంప్ విమర్శలు గత కొంతకాలంగా పెరుగుతున్నాయి. అమెరికా ఉక్రెయిన్‌కు చాలా సహాయం చేసిందని, దానికి తగిన ప్రతిఫలం లభించలేదని ట్రంప్ పునరావృతంగా చెబుతున్నారు. తాజా వ్యాఖ్యల్లో కూడా ఈ భావన కనిపించింది. The Independent అయితే అమెరికా ఉక్రెయిన్‌కు ఇచ్చిన సహాయం “ఏమీ తిరిగి రాలేదు” అన్నది రాజకీయ వ్యాఖ్య. అమెరికా పాలక వర్గాల్లో ఉక్రెయిన్‌కు మద్దతు యూరోపియన్ భద్రత, రష్యా నిరోధం, నాటో వ్యూహం వంటి ప్రయోజనాలతో ముడిపడి ఉందనే వాదన కూడా ఉంది. కాబట్టి దీన్ని సరళమైన ఖర్చు-లాభం లెక్కగా చూడటం పూర్తి చిత్రం కాదు. మరోవైపు జెలెన్‌స్కీ కూడా ట్రంప్ విధానాలను తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నారు. రష్యాపై ఆంక్షలను సడలించడం పుతిన్‌కు ప్రోత్సాహమని ఆయన ఇటీవల అన్నారు. రష్యా దాడులు కొనసాగుతున్న సమయంలో మాస్కోపై ఒత్తిడి తగ్గించడం యుద్ధాన్ని పొడిగించవచ్చని ఉక్రెయిన్ వాదిస్తోంది. The Guardian ఇక్కడ రెండు విభిన్న peace strategies కనిపిస్తున్నాయి. ట్రంప్ దృక్కోణం: త్వరగా negotiation, concessions, deal. జెలెన్‌స్కీ దృక్కోణం: ముందుగా రష్యాపై ఒత్తిడి పెంచి, ఆ తర్వాత చర్చలు. ఈ రెండు విధానాల మధ్యే ప్రస్తుత అమెరికా-ఉక్రెయిన్ ఘర్షణలో పెద్ద భాగం ఉంది. ఇంకో కీలక విషయం—పుతిన్-ట్రంప్-షీ సమావేశం జరిగితే అది ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పెద్ద పరిణామం అవుతుంది. చైనా ఇప్పటివరకు రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంపై మధ్యవర్తిత్వ భాషను ఉపయోగించినప్పటికీ, పాశ్చాత్య దేశాలు బీజింగ్ రష్యాతో వ్యూహాత్మకంగా సన్నిహితంగా ఉందని విమర్శిస్తున్నాయి. అందువల్ల షీ జిన్‌పింగ్‌ను peace frameworkలో చేర్చడం వల్ల చర్చలకు బలం వస్తుందా, లేక ఉక్రెయిన్ అనుమానాలు మరింత పెరుగుతాయా అన్నది స్పష్టంగా లేదు. క్రెమ్లిన్ కూడా ఇలాంటి త్రైపాక్షిక సమావేశం సిద్ధాంతపరంగా సాధ్యమేనని సంకేతాలు ఇచ్చినట్లు తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి. Around Prague అయితే agenda, venue, timingపై స్పష్టత లేదు. కాబట్టి ఇది ఇప్పటికీ proposal దశలోనే ఉంది. ప్రస్తుతానికి స్పష్టంగా చెప్పగలిగేది ఒక్కటే: ట్రంప్ జెలెన్‌స్కీపై నమ్మకం తగ్గిందని బహిరంగంగా సంకేతం ఇస్తున్నారు. అమెరికా శాంతి చర్చల నిర్మాణాన్ని కొత్తగా అమర్చాలని ప్రయత్నిస్తోంది. కానీ కీవ్‌కు సంబంధించిన నిర్ణయాల్లో ఉక్రెయిన్ పాత్ర ఎంత ఉంటుంది అన్న ప్రశ్నకు ఇంకా స్పష్టమైన సమాధానం లేదు. అదే ఈ తాజా వ్యాఖ్యల్లో ఉన్న అసలు geopolitical tension.