ఫాస్ట్‌ఫుడ్ సెంటర్లతో జర జాగ్రత్త.. పరిశుభ్రత లోపిస్తే ఆరోగ్యానికి ముప్పు

హైదరాబాద్: నగర జీవనశైలిలో ఫాస్ట్‌ఫుడ్ సెంటర్లు, రోడ్డుపక్క ఆహార కేంద్రాలపై ఆధారపడే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. ఫ్రైడ్ రైస్, నూడుల్స్, మంచూరియా వంటి వంటకాలకు సాయంత్రం వేళ మంచి డిమాండ్ ఉంటోంది. అయితే రుచికంటే పరిశుభ్రత ముఖ్యమని ఆహార భద్రత నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. జీడిమెట్ల, చింతల్, పద్మానగర్, శ్రీనివాసనగర్, కాకతీయనగర్, ప్రసూననగర్, అంబేడ్కర్‌నగర్, సుచిత్ర, అయోధ్యనగర్ వంటి ప్రాంతాల్లోని కొన్ని ఫాస్ట్‌ఫుడ్ సెంటర్లలో పరిశుభ్రత ప్రమాణాలు సరిగా లేవని స్థానికులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఇవి స్థానికుల ఫిర్యాదులు మాత్రమే; ప్రతి కేంద్రం ఇదే స్థితిలో ఉందని సాధారణీకరించడం సరైంది కాదు. ఆహార భద్రతలో ముఖ్యమైనవి ఏవి? FSSAI నిబంధనల ప్రకారం ఆహారం తయారు చేసే ప్రదేశంలో వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత, శుభ్రమైన దుస్తులు, సరైన హెడ్ కవర్లు, చేతుల పరిశుభ్రత, ముడి–వండిన ఆహార పదార్థాల వేర్పాటు వంటి అంశాలు కీలకం. ఆహారాన్ని తయారు చేసే సిబ్బంది అవసరానికి అనుగుణంగా గ్లౌజులు, హెయిర్‌నెట్, ఏప్రాన్ వంటి రక్షణ సామగ్రి ఉపయోగించాలని FSSAI సూచిస్తోంది. అయితే ప్రతి సందర్భంలో గ్లౌజులు తప్పనిసరి అన్నది సరైంది కాదు; పని స్వభావాన్ని బట్టి సరైన protective clothing అవసరం. అదే సమయంలో చేతులు సరిగ్గా కడుక్కోవడం, ముడి మాంసం లేదా గుడ్లు తాకిన తర్వాత మళ్లీ చేతులు శుభ్రం చేసుకోవడం, రెడీ-టు-ఈట్ ఆహారాన్ని చేతులతో నేరుగా తాకకుండా ఉండడం వంటి నిబంధనలు ముఖ్యమైనవి. చెత్త, ఈగలు, ధూళి ఎందుకు ప్రమాదం? రోడ్డు పక్క ఆహార కేంద్రాల్లో వాహనాల ధూళి, చెత్త, ఈగలు, దోమలు వంటి అంశాలు ఆహార కలుషితానికి దారితీయవచ్చు. FSSAI ప్రకారం ఆహార వ్యర్థాలు, చెత్తను ఆహారం తయారీ ప్రదేశాల్లో పేరుకుపోకుండా తరచుగా తొలగించాలి. అలాగే ఆహారాన్ని పర్యావరణ కాలుష్యం నుంచి రక్షించాలి. చెత్త డబ్బాలు కప్పివుంచడం, వాటిని తరచుగా శుభ్రం చేయడం, ఫుడ్ ప్రిపరేషన్ ప్రాంతానికి దూరంగా ఉంచడం కూడా మంచి హైజీన్‌లో భాగం. ఆరోగ్యంపై ప్రభావం కలుషిత ఆహారం లేదా నీరు తీసుకుంటే వాంతులు, విరోచనాలు, కడుపునొప్పి వంటి food-borne illness లక్షణాలు రావచ్చు. కొన్ని బ్యాక్టీరియా, వైరస్ లేదా ఇతర సూక్ష్మజీవులతో కలుషితమైన ఆహారం తీవ్రమైన food poisoningకు దారితీయవచ్చు. అయితే “ఇలాంటి ఆహారం తింటే తప్పకుండా టైఫాయిడ్, కలరా, కాలేయ వ్యాధులు వస్తాయి” అని చెప్పడం అతిశయోక్తి. ప్రమాదం ఉంటుంది కానీ అది ఆహారం ఏ విధంగా కలుషితమైందన్నదానిపై ఆధారపడుతుంది. స్థానికుల ఫిర్యాదులు జీడిమెట్ల సర్కిల్ పరిధిలోని కొన్ని ఫాస్ట్‌ఫుడ్ కేంద్రాల్లో వంట చేసే సిబ్బంది హెడ్ కవర్లు, ఇతర రక్షణ పరికరాలు ఉపయోగించడం లేదని స్థానికులు ఆరోపిస్తున్నారు. రోడ్డు పక్కనే వంట చేయడం వల్ల ధూళి ఆహారంలో పడుతోందని కూడా చెబుతున్నారు. శ్రీనివాసనగర్ మెయిన్ రోడ్డులోని ఓ ఫాస్ట్‌ఫుడ్ సెంటర్‌లో దుర్వాసన వచ్చిన చికెన్ ముక్కపై ఫిర్యాదు చేసినా నిర్వాహకులు నిర్లక్ష్యంగా స్పందించారని స్థానికులు పేర్కొన్నారు. ఈ ఘటనపై అధికారిక తనిఖీ నివేదిక లేదా స్వతంత్ర ధృవీకరణ అందుబాటులో లేనందున దీనిని స్థానికుల ఆరోపణగానే పేర్కొనాలి. అధికారుల తనిఖీలు అవసరం FSSAI నియమాల ప్రకారం చిన్న ఆహార వ్యాపారులు, స్ట్రీట్ ఫుడ్ విక్రేతలు కూడా Schedule 4 కింద hygiene requirements పాటించాలి. ఫుడ్ బిజినెస్ ఆపరేటర్లు Good Hygiene Practices, Food Safety Management Systems అమలు చేయాలని FSSAI స్పష్టం చేస్తోంది. కుత్బుల్లాపూర్ జోనల్ కమిషనర్ పింకేప్ కుమార్, పరిశుభ్రత నిబంధనలు పాటించని హోటళ్లు, ఫాస్ట్‌ఫుడ్ సెంటర్లపై తనిఖీలు చేపట్టి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని పేర్కొన్నట్లు కథనం చెబుతోంది. వినియోగదారులు ఏం చూడాలి? ఫాస్ట్‌ఫుడ్ కొనుగోలు చేసే ముందు వంట ప్రదేశం శుభ్రంగా ఉందా, నీరు సురక్షితంగా ఉందా, ఆహార పదార్థాలు కప్పి ఉంచారా, సిబ్బంది వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత పాటిస్తున్నారా అనే అంశాలను గమనించడం మంచిది. తాజాగా వండిన, బాగా వేడి చేసిన ఆహారాన్నే తీసుకోవడం కూడా ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది. తీవ్ర దుర్వాసన, అసహజ రంగు, ఎక్కువసేపు బయట ఉంచిన ఆహారం ఉంటే కొనకపోవడం ఉత్తమం.