పిల్లల్లో పెరుగుతున్న టైప్-1 డయాబెటిస్.. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే అప్రమత్తం కావాలి!
భారత్లో చిన్నారుల్లో టైప్-1 డయాబెటిస్ కేసులు పెరుగుతున్నట్లు ఆరోగ్య నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. దేశంలో మూడు లక్షల మందికి పైగా పిల్లలు ఈ సమస్యతో బాధపడుతున్నట్లు సమాచారం. రక్తంలోని చక్కెర స్థాయిలను నియంత్రించే ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి దెబ్బతినడం వల్ల ఈ వ్యాధి ఏర్పడుతుంది. అధిక దాహం, తరచుగా మూత్ర విసర్జన, ఆకలి పెరగడం, అకస్మాత్తుగా బరువు తగ్గడం, అలసట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే తల్లిదండ్రులు నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
పిల్లల్లో టైప్-1 డయాబెటిస్ కేసులు పెరుగుతున్నాయా?
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మధుమేహ సమస్య ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లల్లో టైప్-1 డయాబెటిస్ కేసులు నమోదవుతుండటం తల్లిదండ్రులను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. భారత్లో మూడు లక్షల మందికి పైగా చిన్నారులు టైప్-1 డయాబెటిస్తో బాధపడుతున్నట్లు తాజా సర్వే వెల్లడించినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ సంఖ్య ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ఉండటం గమనార్హం. చిన్న వయసులోనే ఈ సమస్య బారిన పడుతున్న పిల్లలకు సరైన సమయంలో వ్యాధిని గుర్తించడం, వైద్య చికిత్స అందించడం ఎంతో ముఖ్యం.
అసలు టైప్-1 డయాబెటిస్ అంటే ఏమిటి?
మన శరీరంలోని ప్యాంక్రియాస్ (క్లోమ గ్రంథి) ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. రక్తంలోని గ్లూకోజ్ను శరీర కణాలు శక్తిగా ఉపయోగించుకోవడానికి ఇన్సులిన్ సహాయపడుతుంది. అయితే టైప్-1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున ప్యాంక్రియాస్లో ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేసే బీటా కణాలపై దాడి చేస్తుంది.
దీంతో శరీరంలో ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చాలా తక్కువగా మారుతుంది లేదా పూర్తిగా ఆగిపోతుంది. ఫలితంగా రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరుగుతాయి. దీనినే టైప్-1 డయాబెటిస్ అంటారు.
ఈ వ్యాధి సాధారణంగా చిన్నపిల్లలు, యువతలో ఎక్కువగా గుర్తించబడుతుంది. అయితే ఏ వయసులోనైనా రావచ్చు. ఇది కేవలం తీపి పదార్థాలు ఎక్కువగా తినడం వల్ల వచ్చే సమస్య కాదు. అలాగే ఇది అంటువ్యాధి కూడా కాదు.
పిల్లల్లో కనిపించే ముఖ్యమైన లక్షణాలు
చిన్నారుల్లో టైప్-1 డయాబెటిస్ను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. తల్లిదండ్రులు పిల్లల ఆరోగ్యంలో వస్తున్న మార్పులను గమనించాలి. ముఖ్యంగా ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
1. అధిక దాహం:
పిల్లలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా నీరు తాగడం టైప్-1 డయాబెటిస్కు ఒక ముఖ్యమైన లక్షణం కావచ్చు. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరగడం వల్ల శరీరం ఎక్కువ ద్రవాలను కోల్పోతుంది. దీంతో పదేపదే దాహం వేస్తుంది.
2. తరచుగా మూత్ర విసర్జన:
పిల్లలు తరచుగా బాత్రూమ్కు వెళ్లడం, రాత్రిపూట కూడా మూత్ర విసర్జన కోసం నిద్రలేవడం వంటి మార్పులను గమనించాలి. చిన్న వయసులో మళ్లీ రాత్రిపూట మంచం తడపడం ప్రారంభించినా వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
3. ఆకలి పెరగడం:
తగినంత ఆహారం తీసుకున్నప్పటికీ పిల్లలకు మళ్లీ మళ్లీ ఆకలి వేయవచ్చు. శరీర కణాలు గ్లూకోజ్ను సరిగ్గా ఉపయోగించుకోలేకపోవడం దీనికి ఒక కారణం కావచ్చు.
4. అకస్మాత్తుగా బరువు తగ్గడం:
ఆహారం తీసుకుంటున్నప్పటికీ ఎలాంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. శరీరానికి అవసరమైన శక్తి అందకపోవడంతో ఇలాంటి మార్పులు సంభవించవచ్చు.
5. అలసట, నీరసం:
పిల్లలు ఎప్పుడూ అలసిపోయినట్లు ఉండటం, ఆటలు ఆడేందుకు ఆసక్తి చూపకపోవడం, సాధారణ పనులు చేయడంలోనూ నీరసంగా కనిపించడం వంటి లక్షణాలను గమనించాలి.
6. చిరాకు, ప్రవర్తనలో మార్పులు:
పిల్లల్లో అకస్మాత్తుగా చిరాకు పెరగడం, మానసిక స్థితిలో మార్పులు రావడం కూడా ఇతర లక్షణాలతో పాటు కనిపించవచ్చు.
7. వికారం, వాంతులు:
కొంతమంది పిల్లల్లో వికారం, వాంతులు, కడుపునొప్పి వంటి సమస్యలు కూడా కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా ఇవి ఇతర లక్షణాలతో కలిసి ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
టైప్-1 డయాబెటిస్ ఎందుకు వస్తుంది?
టైప్-1 డయాబెటిస్కు ప్రధాన కారణం రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేసే కణాలను నాశనం చేయడమే. జన్యుపరమైన అంశాలు, పర్యావరణ పరిస్థితులు వంటి కొన్ని అంశాలు ఈ వ్యాధి వచ్చే అవకాశాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.
అయితే ఈ వ్యాధి రావడానికి ఒకే ఒక్క కారణం ఉందని చెప్పలేం. పిల్లలు ఎక్కువగా చాక్లెట్లు, స్వీట్లు తినడం వల్లే టైప్-1 డయాబెటిస్ వస్తుందని భావించడం సరైనది కాదు. తల్లిదండ్రులు పిల్లలను నిందించకుండా సరైన వైద్య సంరక్షణ అందించాలి.
టైప్-1 డయాబెటిస్ను ఎలా గుర్తిస్తారు?
పిల్లల్లో పై లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యులు రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను పరీక్షిస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి హెచ్బీఏ1సీ (HbA1c), ఆటోఆంటీబాడీ పరీక్షలు, ఇతర వైద్య పరీక్షలు సూచించవచ్చు.
ఈ పరీక్షల ఆధారంగా వ్యాధి నిర్ధారణ చేస్తారు. స్వయంగా మందులు వాడటం లేదా ఇంటి చిట్కాలతో సమస్యను పరిష్కరించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం సరికాదు.
చికిత్స ఎలా ఉంటుంది?
ప్రస్తుతం టైప్-1 డయాబెటిస్ను పూర్తిగా నయం చేసే సాధారణ చికిత్స అందుబాటులో లేదు. అయితే సరైన వైద్య పర్యవేక్షణతో దీన్ని సమర్థవంతంగా నియంత్రించవచ్చు.
ఈ వ్యాధి ఉన్న పిల్లలకు సాధారణంగా జీవితాంతం ఇన్సులిన్ చికిత్స అవసరమవుతుంది. వైద్యులు సూచించిన విధంగా ఇన్సులిన్ తీసుకోవడం, రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించడం చాలా ముఖ్యం.
అలాగే పిల్లల ఆహారపు అలవాట్లు, రోజువారీ శారీరక కార్యకలాపాలు, నిద్ర వంటి అంశాలపై కూడా శ్రద్ధ చూపాలి. పిల్లల వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా వైద్యులు, డైటీషియన్లు సూచనలు అందిస్తారు.
వికారం, వాంతులు, కడుపునొప్పి, వేగంగా లేదా లోతుగా శ్వాస తీసుకోవడం, తీవ్రమైన నీరసం, గందరగోళం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే అది డయాబెటిక్ కీటోఆసిడోసిస్ (DKA) అనే అత్యవసర సమస్యకు సంకేతం కావచ్చు. అలాంటి సందర్భాల్లో ఆలస్యం చేయకుండా అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి.
తల్లిదండ్రులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
పిల్లల్లో ఆరోగ్యపరమైన మార్పులను తల్లిదండ్రులు ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలి. అధిక దాహం, తరచుగా మూత్ర విసర్జన, అకస్మాత్తుగా బరువు తగ్గడం వంటి లక్షణాలను సాధారణ సమస్యలుగా భావించి వదిలేయకూడదు.
పిల్లలకు సమతుల్య ఆహారం అందించడం, తగినంత నిద్ర, శారీరక చురుకుదనం ఉండేలా చూడటం మంచిది. అయితే ఇవి టైప్-1 డయాబెటిస్ను నివారిస్తాయని భావించకూడదు.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. టైప్-1 డయాబెటిస్ ఉన్న పిల్లలు కూడా సరైన చికిత్స, వైద్యుల పర్యవేక్షణతో సాధారణ జీవనాన్ని కొనసాగించగలరు. కాబట్టి వ్యాధి లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి తగిన వైద్య సహాయం అందించడం తల్లిదండ్రుల బాధ్యత.





