తుంగభద్రకు 33 కొత్త గేట్లు, మూడు రాష్ట్రాల నీటి భద్రతకు బలం

కర్ణాటకలోని తుంగభద్ర జలాశయం కొత్త భద్రతా దశలోకి ప్రవేశించింది. సుమారు రూ.51 కోట్లతో అమర్చిన 33 కొత్త క్రస్ట్‌ గేట్లను కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి సీఆర్‌ పాటిల్‌, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి, కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్‌ ప్రారంభించారు. హోసపేట సమీపంలోని డ్యామ్‌ ప్రాంగణంలో జరిగిన కార్యక్రమానికి మూడు రాష్ట్రాల ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, ఇంజినీర్లు హాజరయ్యారు. తుంగభద్ర డ్యామ్‌లోని 19వ గేట్‌ 2024 ఆగస్టు వరదల్లో కొట్టుకుపోయిన తర్వాత జలాశయ భద్రతపై తీవ్ర ఆందోళన ఏర్పడింది. అప్పట్లో నీటి నష్టాన్ని నియంత్రించేందుకు తాత్కాలిక స్టాప్‌లాగ్‌ గేట్‌ ఏర్పాటు చేశారు. అనంతరం భద్రతా సమీక్షల ఆధారంగా పాతబడిన మొత్తం 33 గేట్లను మార్చాలని నిర్ణయించారు. పరిమిత కాలంలో పాత గేట్ల తొలగింపు, కొత్త గేట్ల తయారీ, అమరిక, పరీక్షలను పూర్తి చేసి ఆరు నెలల్లో పనులను ముగించినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. కొత్త గేట్లతో వరద సమయంలో నీటి విడుదలను క్రమబద్ధీకరించడం, జలాశయ నిల్వ సామర్థ్యాన్ని సురక్షితంగా వినియోగించడం, దిగువ ప్రాంతాల్లో ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం సులభమవుతుందని తుంగభద్ర బోర్డు భావిస్తోంది. వర్షాకాలానికి ముందే పనులు పూర్తి కావడం కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ రైతులకు ముఖ్యమైన భరోసాగా మారింది. ప్రారంభోత్సవ సభలో చంద్రబాబు నీటి ప్రాజెక్టులను ఆధునిక దేవాలయాలుగా అభివర్ణించారు. ప్రాజెక్టులను నిర్మించడం ఎంత ముఖ్యమో, వాటిని సంరక్షించడం, పరికరాలను సమయానికి మార్చడం, నీటిని సమర్థంగా పంపిణీ చేయడం అంతే అవసరమని చెప్పారు. తుంగభద్ర కర్నూలు, అనంతపురం, కడప ప్రాంతాలతో పాటు కర్ణాటక, తెలంగాణలోని అనేక సాగు ప్రాంతాలు, పట్టణాలకు జీవనాధారమని పేర్కొన్నారు. ఆరు నెలల్లో 33 గేట్ల మార్పిడిని పూర్తి చేసిన ఇంజినీర్లు, కార్మికులు, అధికారులు అభినందనీయులని చంద్రబాబు అన్నారు. మూడు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర మంత్రి ఒకే వేదికపై చేరడం అంతర్రాష్ట్ర జల సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు మంచి సంకేతమని తెలిపారు. నీటి సమస్యలను రాజకీయ విభేదాలకతీతంగా చర్చల ద్వారా పరిష్కరించాలని సూచించారు. దేశంలోని నదులను అనుసంధానం చేయాలన్న తన అభిప్రాయాన్ని చంద్రబాబు పునరుద్ఘాటించారు. గంగా, గోదావరి, కావేరి నదుల అనుసంధానం ద్వారా వరద నీటిని నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాలకు మళ్లించే అవకాశం ఉంటుందని చెప్పారు. గోదావరి–కావేరి అనుసంధానాన్ని జాతీయ ప్రాజెక్టుగా కేంద్రం పరిశీలించాలని కోరారు. అయితే నీటి వాటాలు, పర్యావరణ ప్రభావం, రాష్ట్రాల సమ్మతి వంటి అంశాలపై విస్తృత చర్చ అవసరం. రేవంత్‌రెడ్డి తుంగభద్ర నీటి వాటా, పూడికతీత, రైతుల అవసరాలను కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లినట్లు చెప్పారు. డీకే శివకుమార్‌ మూడు రాష్ట్రాలు పరస్పర సహకారంతో పనిచేస్తాయని తెలిపారు. కార్యక్రమం కొత్త గేట్ల ప్రారంభానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, భవిష్యత్‌ నీటి నిర్వహణపై రాష్ట్రాల మధ్య సంభాషణకు వేదికగా మారింది. కొత్త గేట్ల అమరికతో తక్షణ భద్రత మెరుగుపడినా, డ్యామ్‌ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడేందుకు క్రమమైన తనిఖీలు, యంత్రాంగ నిర్వహణ, పూడిక నియంత్రణ, అత్యవసర కార్యాచరణ ప్రణాళికలు అవసరం. జలాశయ నీటి కేటాయింపులు పారదర్శకంగా అమలు కావడం, రైతులకు సమయానికి నీరు చేరడం, మూడు రాష్ట్రాల మధ్య సమాచార మార్పిడి కొనసాగడం ఈ పునరుద్ధరణ అసలు విజయాన్ని నిర్ణయించనున్నాయి.