మాస్కో రిఫైనరీలు, క్రిమియా సరఫరా మార్గాలపై ఉక్రెయిన్‌ డ్రోన్‌ ఒత్తిడి

రష్యా చమురు రంగం, ఆక్రమిత క్రిమియాకు వెళ్లే సైనిక సరఫరా మార్గాలపై ఉక్రెయిన్‌ డ్రోన్‌ దాడులు మరింత తీవ్రంగా మారాయి. మాస్కో నగరంలోని ప్రధాన రిఫైనరీపై కొద్ది రోజుల వ్యవధిలో రెండుసార్లు దాడులు జరగడం, రాజధాని వైపు పెద్ద సంఖ్యలో డ్రోన్లు రావడం యుద్ధ ప్రభావం రష్యా అంతర్భాగాలకు విస్తరించినట్లు చూపుతోంది. రష్యా అధికారులు అనేక డ్రోన్లను కూల్చివేశామని ప్రకటించినప్పటికీ, మాస్కో విమానాశ్రయాలు తాత్కాలికంగా మూతపడటం, రిఫైనరీ యూనిట్లు దెబ్బతినడం నమోదైంది. ఉక్రెయిన్‌ ఇప్పుడు ముందుబాటులోని రష్యా దళాలనే కాకుండా, వాటికి ఇంధనం, మందుగుండు సామగ్రి, ఆహారం, విడిభాగాలు చేరే మార్గాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటోంది. రోస్టవ్‌ ఆన్‌ డాన్‌ నుంచి ఆక్రమిత మారియుపోల్‌, మెలిటోపోల్‌ మీదుగా క్రిమియాకు చేరే ఆర్‌-280 హైవే ఈ వ్యూహంలో కీలకంగా మారింది. కెర్చి వంతెనపై దాడుల తర్వాత ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా మార్గంగా ఉపయోగిస్తున్న ఈ హైవేపై సరకు రవాణా రెండు వారాల్లో 71 శాతం తగ్గిందని ఉక్రెయిన్‌ దళాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ సంఖ్యను స్వతంత్ర సంస్థలు పూర్తిగా ధృవీకరించలేదు. 412వ నెమిసిస్‌ బ్రిగేడ్‌ హార్నెట్‌, మోరిగన్‌ వంటి డ్రోన్లతో ఇంధన ట్యాంకర్లు, సైనిక ట్రక్కులు, గిడ్డంగులు, గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నట్లు తెలిపింది. ఎఫ్‌పీ-2, బెహెమోత్‌ వంటి మధ్యశ్రేణి డ్రోన్లు కూడా పదుల నుంచి వందల కిలోమీటర్ల లోతులోని లక్ష్యాలపై దాడులకు ఉపయోగిస్తున్నట్లు ఉక్రెయిన్‌ రక్షణ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. మధ్యశ్రేణి దాడి మిషన్లు గత ఏడాదితో పోలిస్తే 28 రెట్లు పెరిగాయని ఉక్రెయిన్‌ అన్‌మ్యాన్డ్‌ సిస్టమ్స్‌ ఫోర్సెస్‌ తెలిపింది. ఈ దాడుల ప్రభావం ఆక్రమిత క్రిమియాలో ఇంధన సరఫరాపై కనిపిస్తోంది. అక్కడి రష్యా నియమిత అధికారులు పౌరులకు పెట్రోలు విక్రయాలను నిలిపివేసి, ప్రభుత్వ, అత్యవసర సేవలకు మాత్రమే నిల్వలను కేటాయించారు. ఇంధన రేషన్‌, పెట్రోలు బంకుల వద్ద క్యూలు, కొన్ని ప్రజా కార్యక్రమాల రద్దు వంటి పరిణామాలు నమోదయ్యాయి. రహదారులు, వంతెనలు, నౌకాశ్రయాలు, చమురు నిల్వ కేంద్రాలపై దాడులు సరఫరా వ్యవస్థను మరింత క్లిష్టం చేశాయి. రాయిటర్స్‌ లెక్కల ప్రకారం 2026 జనవరి నుంచి మే వరకు 16 రష్యా రిఫైనరీలు దాడులు లేదా సంబంధిత అంతరాయాలను ఎదుర్కొన్నాయి. దీంతో రోజుకు సుమారు ఏడు లక్షల బ్యారెళ్ల శుద్ధి సామర్థ్యం నిలిచిపోయింది. 35 ప్రాథమిక శుద్ధి యూనిట్లు ఏదో దశలో కార్యకలాపాలు నిలిపివేయగా, వాటి కలిపిన సామర్థ్యం రోజుకు 2.85 మిలియన్‌ బ్యారెళ్లకు పైగా ఉంది. ఇది మొత్తం శాశ్వత నష్టం కాదు; మరమ్మతుల తర్వాత కొన్ని యూనిట్లు తిరిగి పనిచేయవచ్చు. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ ప్రకారం ఏప్రిల్‌లో రష్యా ముడిచమురు ఉత్పత్తి గత ఏడాదితో పోలిస్తే రోజుకు 4.6 లక్షల బ్యారెళ్లు తగ్గింది. మేలో ఉత్పత్తి రోజుకు 8.7 మిలియన్‌ బ్యారెళ్లకు పరిమితమై లక్ష్యానికి దాదాపు పది శాతం తక్కువగా నమోదైంది. అయితే రష్యా ఎగుమతులు పూర్తిగా కూలిపోలేదు; ముడిచమురు, ఇంధన ఉత్పత్తుల ప్రవాహం మార్గాలను మార్చుకుంటూ కొనసాగుతోంది. 2022 నుంచి రష్యా రిఫైనరీలపై 158 దాడులు, 33 పెద్ద కేంద్రాల్లో 24పై దాడులు జరిగాయని ఓపెన్‌ సోర్స్‌ మీడియా లెక్కలు చెబుతున్నాయి. ఇవి అధికారిక గణాంకాలు కావు. యుద్ధంలో రెండు పక్షాల ప్రకటనల్లో ప్రచార ప్రయోజనాలు ఉండే అవకాశం ఉన్నందున దాడుల సంఖ్య, నష్టం, ట్రాఫిక్‌ తగ్గుదల వంటి వివరాలను జాగ్రత్తగా చూడాలి. అయినప్పటికీ మాస్కో రిఫైనరీ నష్టం, క్రిమియాలో ఇంధన ఆంక్షలు, రష్యా శుద్ధి సామర్థ్య తగ్గుదల కలిసి ఉక్రెయిన్‌ అమలు చేస్తున్న సరఫరా నిరోధ వ్యూహం ప్రభావం చూపుతున్నట్లు సూచిస్తున్నాయి. ఇది రష్యా యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని వెంటనే కూల్చివేయకపోయినా, రవాణా ఖర్చులు పెంచడం, వాహనాలను మార్గాలు మార్చేలా చేయడం, గగనతల రక్షణను విస్తరించాల్సిన అవసరం కల్పించడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.