11 మందికి యావజ్జీవం, 38 మందికి ఉరి.. గుజరాత్ హైకోర్టు కీలక తీర్పు

దేశాన్ని ఉలిక్కిపడేలా చేసిన 2008 అహ్మదాబాద్ వరుస బాంబు పేలుళ్ల కేసులో గుజరాత్ హైకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. 2022లో ప్రత్యేక కోర్టు విధించిన శిక్షలను సమర్థిస్తూ 38 మంది దోషులకు ఉరిశిక్షను, మరో 11 మందికి యావజ్జీవ కారాగార శిక్షను హైకోర్టు నిలబెట్టింది. ఈ తీర్పు తీవ్రవాద దాడులపై న్యాయవ్యవస్థ కఠిన వైఖరిని మరోసారి స్పష్టం చేసింది. 2008 జూలై 26న అహ్మదాబాద్ నగరం వరుస పేలుళ్లతో దద్దరిల్లింది. కేవలం 70 నిమిషాల వ్యవధిలో 21 చోట్ల బాంబు పేలుళ్లు సంభవించాయి. ప్రజలు ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాలు, ఆసుపత్రుల పరిసరాలు, రద్దీ ప్రదేశాలు లక్ష్యాలుగా మారాయి. ఈ దాడుల్లో 56 మంది మరణించగా, 246 మంది గాయపడ్డారు. ఈ ఘటన దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర ఆందోళన రేకెత్తించింది. అహ్మదాబాద్ పేలుళ్ల తర్వాత సూరత్‌లో పేలకుండా ఉన్న బాంబులను కూడా పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దీంతో ఇది పెద్ద స్థాయి కుట్రగా దర్యాప్తు సంస్థలు పరిగణించాయి. ఈ కేసులో దర్యాప్తు, అరెస్టులు, చార్జ్‌షీట్‌లు, సాక్ష్యాధారాల పరిశీలన చాలా సంవత్సరాలు కొనసాగాయి. 2022లో ప్రత్యేక కోర్టు ఈ కేసులో 49 మందిని దోషులుగా తేల్చింది. అందులో 38 మందికి ఉరిశిక్ష, 11 మందికి యావజ్జీవ కారాగార శిక్ష విధించింది. మరికొందరిని నిర్దోషులుగా విడుదల చేసింది. ఉరిశిక్ష అమలుకు హైకోర్టు ధృవీకరణ తప్పనిసరి కావడంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శిక్షల నిర్ధారణ కోసం హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఇప్పుడు గుజరాత్ హైకోర్టు ప్రత్యేక కోర్టు తీర్పును సమర్థించింది. దీంతో 38 మంది దోషులకు విధించిన ఉరిశిక్షలు, 11 మందికి విధించిన యావజ్జీవ శిక్షలు హైకోర్టు స్థాయిలో నిలిచాయి. అయితే చట్టపరంగా ఇది తుది ముగింపు కాదు. దోషులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించే అవకాశం ఉంది. ఆ తర్వాత రివ్యూ పిటిషన్, క్యురేటివ్ పిటిషన్, క్షమాభిక్ష విజ్ఞప్తి వంటి రాజ్యాంగపరమైన మార్గాలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. బాధితుల కోణంలో కూడా ఈ తీర్పు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. వార్తా నివేదికల ప్రకారం, మరణించిన వారి కుటుంబాలకు, తీవ్రంగా గాయపడిన వారికి, స్వల్ప గాయాలు పొందిన వారికి పరిహారం చెల్లించాలని కూడా హైకోర్టు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఉగ్రదాడి కేసుల్లో శిక్షలతో పాటు బాధిత కుటుంబాల పునరావాసం కూడా న్యాయ ప్రక్రియలో కీలకమైన అంశమని ఇది గుర్తు చేస్తోంది. ఈ కేసు దేశ భద్రత, తీవ్రవాద నిరోధక చట్టాలు, న్యాయ విచారణ పరంగా పెద్ద ప్రాధాన్యం కలిగింది. ప్రాసిక్యూషన్ వాదనల ప్రకారం, నిషేధిత ఉగ్రవాద సంస్థల కుట్ర ఈ దాడుల వెనుక ఉందని కోర్టు ముందు ఆధారాలు ఉంచబడ్డాయి. దీర్ఘ విచారణ తర్వాత ప్రత్యేక కోర్టు శిక్షలు విధించగా, ఇప్పుడు హైకోర్టు వాటిని నిలబెట్టింది. మొత్తంగా చూస్తే, అహ్మదాబాద్ వరుస బాంబు పేలుళ్ల కేసులో గుజరాత్ హైకోర్టు తీర్పు భారత న్యాయ చరిత్రలో కీలక ఘట్టంగా నిలుస్తోంది. 56 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయిన ఈ దాడికి సంబంధించి న్యాయ ప్రక్రియలో మరో ముఖ్యమైన దశ పూర్తయింది. అయితే సుప్రీంకోర్టు దశ సహా తదుపరి చట్టపరమైన అవకాశాలు ఇంకా మిగిలి ఉన్నందున, ఈ కేసు పూర్తిగా ముగిసిందని చెప్పలేం.