CBSE విద్యార్థులకు మూడో భాష తప్పనిసరి, ఉత్తీర్ణత సాధిస్తేనే పాస్ సర్టిఫికెట్

CBSE అనుబంధ పాఠశాలల్లో చదువుతున్న తొమ్మిదో, పదో తరగతి విద్యార్థులకు మూడు భాషల విధానంపై బోర్డు కీలక స్పష్టత ఇచ్చింది. మూడో భాషగా పేర్కొనే R3కు పదో తరగతిలో ప్రత్యేక CBSE బోర్డు పరీక్ష నిర్వహించకపోయినా, పాఠశాల స్థాయి అంతర్గత మూల్యాంకనంలో ఉత్తీర్ణత సాధించడం తప్పనిసరి అని వెల్లడించింది. 2026-27 విద్యా సంవత్సరంలో తొమ్మిదో తరగతిలో చదువుతున్న విద్యార్థులు మూడు భాషలను అభ్యసించాలి. ఈ మూడు భాషల్లో కనీసం రెండు భారతీయ భాషలు ఉండాలి. హిందీ, సంస్కృతం, తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, మరాఠీ, బెంగాలీ, పంజాబీ, గుజరాతీ, ఒడియా, అస్సామీ వంటి భాషలను భారతీయ భాషలుగా CBSE ఉదాహరణగా పేర్కొంది. ఇంగ్లిష్, ఫ్రెంచ్, జర్మన్, అరబిక్, స్పానిష్ వంటి భాషలను నాన్ నేటివ్ లాంగ్వేజెస్‌గా పేర్కొంది. విద్యార్థి ఇప్పటికే ఒక భారతీయ భాష, ఒక విదేశీ భాష చదువుతున్నట్లయితే మూడో భాషగా మరో భారతీయ భాషను ఎంచుకోవాల్సి ఉంటుంది. రెండు భారతీయ భాషలు చదువుతున్న విద్యార్థులు మూడో భాషగా మరో భారతీయ భాష లేదా ఇంగ్లిష్, ఫ్రెంచ్ వంటి నాన్ నేటివ్ భాషను ఎంచుకోవచ్చు. 2026-27లో తొమ్మిదో తరగతిలో ఇప్పటికే రెండు విదేశీ భాషలు చదువుతున్న విద్యార్థులకు మాత్రం ఒకసారి ప్రత్యేక మినహాయింపు ఇచ్చింది. వారు ఆ రెండు భాషలను కొనసాగిస్తూ అదనంగా ఒక భారతీయ భాషను R3గా చదవాలి. తొమ్మిదో తరగతిలో ఎంచుకునే భాషల కలయిక పదో తరగతిలోనూ కొనసాగుతుంది. అంటే ఎనిమిదో తరగతి నుంచి వచ్చిన మూడు భాషల కాంబినేషన్‌ను సాధ్యమైనంత వరకు తొమ్మిది, పది తరగతుల్లో కొనసాగించాలని CBSE స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుత 2026-27 విద్యా సంవత్సరంలో పదో తరగతి చదువుతున్న విద్యార్థులకు మాత్రం ఈ కొత్త విధానం వర్తించదు. వారు పాత విధానంలోనే రెండు భాషలను కొనసాగిస్తారు. ఈ బ్యాచ్‌కు మూడో భాష తీసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. 2026-27లో తొమ్మిదో తరగతి చదువుతున్న బ్యాచ్ 2027-28లో పదో తరగతికి చేరుతుంది. ఆ సమయంలో R3కు ప్రత్యేక CBSE బోర్డు పరీక్ష ఉండదు. ఈ మూడో భాషను పాఠశాలే అంతర్గతంగా మూల్యాంకనం చేస్తుంది. అయితే బోర్డు పరీక్ష లేదనే కారణంతో R3ను ఐచ్ఛిక సబ్జెక్టుగా భావించకూడదు. పాఠశాల నిర్వహించే R3 మూల్యాంకనంలో విద్యార్థి ఉత్తీర్ణత సాధించాలి. అప్పుడే CBSE Secondary School Examination Pass Certificate పొందేందుకు అర్హత లభిస్తుంది. ఒక విద్యార్థి విద్యా సంవత్సరంలో నిర్వహించిన R3 మూల్యాంకనంలో ఉత్తీర్ణత సాధించకపోతే, పదో తరగతి ఫలితాలు ప్రకటించే ముందు మరోసారి అవకాశం ఇవ్వాలని పాఠశాలలకు సూచించింది. ఈ రీఅసెస్‌మెంట్‌ను పాఠశాల స్థాయిలోనే నిర్వహించాలి. దీంతో R3లో ఒకసారి విఫలమైన విద్యార్థి నేరుగా పాస్ సర్టిఫికెట్‌ను కోల్పోయే పరిస్థితి ఉండదు. ఫలితాల ప్రకటనకు ముందు మరోసారి మూల్యాంకనానికి హాజరై ఉత్తీర్ణత సాధించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఆ అవకాశాన్ని కూడా పూర్తి చేయకపోతే పాస్ సర్టిఫికెట్ జారీపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. CBSE విడుదల చేసిన R3 మూల్యాంకన విధానం ప్రకారం తొమ్మిదో తరగతిలో ఈ సబ్జెక్టును మొత్తం 100 మార్కులకు పాఠశాలే పరీక్షిస్తుంది. ఇందులో వినడం, మాట్లాడటం, సృజనాత్మక రచన, పఠనం, రచనా నైపుణ్యం, ప్రాజెక్టు వర్క్ వంటి అంశాలు ఉంటాయి. వినడం, మాట్లాడే నైపుణ్యాలకు 40 మార్కులు కేటాయించారు. విద్యార్థి సంభాషణల్లో పాల్గొనడం, ఒక వ్యక్తి లేదా ప్రదేశాన్ని వివరించడం, కథ చెప్పడం, ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడం, రోల్ ప్లే, గ్రూప్ చర్చ వంటి కార్యకలాపాల ద్వారా ఈ మార్కులను అంచనా వేస్తారు. సృజనాత్మక రచనకు 15 మార్కులు ఉంటాయి. చిన్న సందేశం, ఆహ్వానం, చిత్రం వివరణ, సరళమైన కథ, రోజువారీ సంభాషణ రాయడం వంటి అంశాలను ఇందులో పరీక్షించవచ్చు. NCERT అందించే R3 అభ్యాస వనరుల ఆధారంగా పఠనం, రచనకు 30 మార్కులు ఉంటాయి. విద్యార్థులు తరగతిలో చదివిన పాఠ్య వనరుల నుంచి పఠన అవగాహన, చిన్న సమాధానాలు, దీర్ఘ సమాధానాల ప్రశ్నలను ఎదుర్కొంటారు. ప్రాజెక్టు వర్క్‌కు 15 మార్కులు కేటాయించారు. స్థానిక సంప్రదాయాలు, పండుగలు, జానపద కళలు, కథలు, సామెతలు, స్థానిక రచయితలు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, జాతీయ కార్యక్రమాలు వంటి అంశాలను ప్రాజెక్టుగా ఎంచుకోవచ్చు. R3 భాష బోధనలో ముందుగా వినడం, మాట్లాడే నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని CBSE సూచించింది. ఆ తర్వాత చదవడం, రాయడం వైపు విద్యార్థులను తీసుకెళ్లే Oral-First Pedagogy విధానాన్ని అనుసరించాలని పాఠశాలలకు తెలిపింది. విద్యార్థులకు మూడో భాషను పరీక్షల ఒత్తిడితో కాకుండా, ఆసక్తికరమైన కార్యకలాపాల ద్వారా నేర్పాలన్నది ఈ విధానం ప్రధాన ఉద్దేశంగా CBSE పేర్కొంది. కేవలం కంఠస్థం చేయించడం కాకుండా భాషను రోజువారీ జీవితంలో ఉపయోగించగల నైపుణ్యాన్ని పెంచాలని సూచించింది. NCERT ఇప్పటికే ఆరో తరగతి, తొమ్మిదో తరగతి విద్యార్థుల కోసం R3 Language Learning Resourcesను తన అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది. పాఠశాలలు ఈ వనరులను ఉపయోగించి తరగతి బోధన, అంతర్గత మూల్యాంకనం నిర్వహించవచ్చు. కొత్త విధానం అమలులో భాషా ఉపాధ్యాయుల కొరత ఎదురైతే పాఠశాలలు అర్హత కలిగిన ప్రస్తుత ఉపాధ్యాయులు, రిటైర్డ్ టీచర్లు, సంబంధిత భాషల్లో పోస్టు గ్రాడ్యుయేట్లు, ఇతర పాఠశాలలతో ఉపాధ్యాయుల భాగస్వామ్యం, ఆన్‌లైన్ లేదా హైబ్రిడ్ బోధన విధానాలను ఉపయోగించవచ్చని CBSE సూచించింది. ప్రత్యేక అవసరాలు కలిగిన పిల్లలకు Rights of Persons with Disabilities Act నిబంధనల మేరకు మినహాయింపులు, సడలింపులు ఉంటాయి. విదేశాల్లో ఉన్న CBSE పాఠశాలలకు భారతీయ భాషను R3గా తీసుకోవాలన్న నిబంధన నుంచి పూర్తి మినహాయింపు ఇచ్చింది. విదేశాల్లో చదివి భారత్‌కు తిరిగి వచ్చిన విదేశీ విద్యార్థులకు కూడా భారతీయ భాషను తప్పనిసరి మూడో భాషగా చదవాల్సిన అవసరం లేకుండా మినహాయింపు కల్పించింది. తల్లిదండ్రుల ఉద్యోగ బదిలీ కారణంగా మరో రాష్ట్రానికి వెళ్లే విద్యార్థులు మధ్య తరగతుల్లో ఎంచుకున్న R3 భాషను కొనసాగించేందుకు పాఠశాలలు అవసరమైన సదుపాయాలు కల్పించాలి. R1, R2, R3 అంటే ఏమిటి? CBSE మూడు భాషల విధానంలో విద్యార్థులు చదివే భాషలను R1, R2, R3గా సూచిస్తోంది. ఇవి భాషల స్థాయి లేదా ప్రాముఖ్యతను సూచించే ర్యాంకులు కావు. విద్యార్థి ఎంచుకున్న మూడు భాషలను గుర్తించేందుకు ఉపయోగించే కోడ్‌లు మాత్రమే. R1, R2గా విద్యార్థి ప్రధానంగా చదివే రెండు భాషలు ఉండవచ్చు. R3 మూడో భాషగా కొనసాగుతుంది. విద్యార్థి ఎంపికలో కనీసం రెండు భాషలు భారతీయ భాషలుగా ఉండటం ప్రధాన నిబంధన. బోర్డు పరీక్ష లేకపోయినా ఎందుకు పాస్ కావాలి? R3కు ప్రత్యేక బోర్డు ప్రశ్నపత్రం ఉండదు. పాఠశాల నిర్వహించే నిరంతర కార్యకలాపాలు, రాత పరీక్షలు, ప్రాజెక్టులు, మాట్లాడే నైపుణ్యాల ఆధారంగా మార్కులు ఇస్తారు. అయితే మూడు భాషలు చదవడం పాఠ్య ప్రణాళికలో తప్పనిసరి భాగం కావడంతో, R3 మూల్యాంకనాన్ని పూర్తి చేసి ఉత్తీర్ణత సాధించాల్సి ఉంటుంది. అంటే పదో తరగతి ప్రధాన బోర్డు పరీక్షల మార్కుల్లో R3ను ప్రత్యేక బోర్డు సబ్జెక్టుగా చేర్చకపోయినా, Secondary School Examination Pass Certificate జారీకి అవసరమైన అర్హతల్లో ఇది ఒకటిగా ఉంటుంది. మొత్తంగా, CBSE కొత్త మూడు భాషల విధానం ప్రకారం 2026-27 తొమ్మిదో తరగతి విద్యార్థులు R3ను పదో తరగతి వరకు కొనసాగించాలి. 2027-28లో R3కు బోర్డు పరీక్ష ఉండదు. అయితే పాఠశాల మూల్యాంకనంలో ఉత్తీర్ణత సాధించకుండా పదో తరగతి పాస్ సర్టిఫికెట్ పొందడం సాధ్యం కాదు.