ఎస్. జానకి కన్నుమూత, భారతీయ సంగీతానికి తీరని లోటు

భారతీయ సినీ సంగీత ప్రపంచం ఒక అమూల్యమైన స్వరాన్ని కోల్పోయింది. దక్షిణ భారత గానకోకిలగా పేరుగాంచిన ప్రముఖ గాయని ఎస్. జానకి మైసూరులోని ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ కన్నుమూశారు. ఆమె వయసు 88 సంవత్సరాలు. వయోధిక సమస్యలతో చికిత్స పొందుతున్న సమయంలో ఆమె తుదిశ్వాస విడిచినట్లు కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. మనవరాలు అప్‌సర వైద్యుల సోషల్ మీడియా ద్వారా ఈ వార్తను తెలియజేస్తూ, కుటుంబ గోప్యతను గౌరవించాలని అభిమానులను కోరారు. ఎస్. జానకి పేరు వినగానే సంగీతాభిమానుల మనసుల్లో మధురమైన స్వరాల పరంపర వినిపిస్తుంది. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళం భాషల్లోనే కాదు, అనేక భారతీయ భాషల్లో ఆమె గానం తరతరాల ప్రేక్షకులను అలరించింది. ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ఆమె గానప్రస్థానం భారతీయ నేపథ్య గాన చరిత్రలో ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలిచింది. 1938 ఏప్రిల్ 23న గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె సమీపంలోని పల్లపట్ల గ్రామంలో ఎస్. జానకి జన్మించారు. చిన్నతనం నుంచే సంగీతంపై ఆసక్తి పెంచుకున్న ఆమె, తర్వాత సినీ గాన ప్రపంచంలో అరుదైన స్థానం సంపాదించారు. ఆమె స్వరం కేవలం మాధుర్యం మాత్రమే కాదు, పాత్ర భావాన్ని అర్థం చేసుకుని దానికి తగ్గట్టుగా గానం చేసే అపూర్వ సామర్థ్యం కలిగింది. జానకి గారి గానంలో ప్రత్యేకత భావ వ్యక్తీకరణ. పిల్లల స్వరం నుంచి మృదువైన ప్రేమ గీతం వరకు, జానపద గీతం నుంచి భావోద్వేగభరితమైన పల్లవి వరకు, ఉత్సాహభరితమైన నృత్యగీతం నుంచి విషాద గీతం వరకు ప్రతి తరహా పాటకూ ఆమె తన స్వరంతో ప్రాణం పోశారు. అందుకే ఆమెను కేవలం గాయని అని కాకుండా, పాటలో నటించగలిగిన కళాకారిణిగా సంగీత దర్శకులు, సినీ ప్రముఖులు ప్రశంసించారు. తెలుగు ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో ఎస్. జానకి స్థానం ప్రత్యేకం. “మంచు కురిసే వేళలో”, “మౌనమేలనోయి”, “సిరిమల్లె పువ్వా”, “ప్రియతమా నా హృదయమా”, “మాటే మంత్రము”, “బంతి చామంతి”, “అందాలలో”, “ఈ దుర్యోధన దుశ్శాసన”, “సుందరి నీవే” వంటి పాటలు ఆమె స్వర మాధుర్యానికి చిరస్థాయి ఉదాహరణలు. ఈ పాటలు వచ్చిన కాలం దాటిపోయినా, వాటి మాధుర్యం మాత్రం తగ్గలేదు. ఘంటసాల నుంచి ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం వరకు, అనేక ప్రముఖ గాయకులతో కలిసి జానకి గారు ఎన్నో మధుర గీతాలను ఆలపించారు. ముఖ్యంగా ఎస్పీ బాలుతో ఆమె పాడిన యుగళ గీతాలు దక్షిణ భారత సంగీత అభిమానులకు ఇప్పటికీ అపురూప జ్ఞాపకాలు. ఒకే పాటలో ప్రేమ, చిలిపితనం, బాధ, ఆశ, ఆవేదన అన్నీ స్వరంలో చూపగలిగిన అరుదైన నైపుణ్యం ఆమెది. జానకి గారి గానప్రస్థానాన్ని చూసినప్పుడు సంఖ్యలకన్నా ప్రభావం పెద్దది. పలు నివేదికల ప్రకారం ఆమె 40 వేలకుపైగా, మరికొన్ని అంచనాల ప్రకారం 48 వేలకుపైగా పాటలు పాడారు. కొన్ని అభిమాన వర్గాలు ఆమె గానాన్ని 50 వేల పాటల వరకూ విస్తరించిన అపూర్వ ప్రస్థానంగా గుర్తుచేస్తాయి. కానీ ఏ సంఖ్య చెప్పినా, ఆమె స్వరం భారతీయ సినిమా సంగీతానికి ఇచ్చిన ఆనందాన్ని కొలవడం అసాధ్యం. జాతీయ స్థాయిలోనూ జానకి గారు విశేష గౌరవాలు అందుకున్నారు. ఆమెకు నాలుగు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు దక్కాయి. పలు రాష్ట్ర పురస్కారాలు, జీవిత సాఫల్య పురస్కారాలు ఆమె గాన సేవలకు గుర్తింపుగా వచ్చాయి. 2013లో కేంద్ర ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించినప్పటికీ, దక్షిణ భారత కళాకారులకు తగిన గుర్తింపు ఆలస్యంగా వస్తోందనే భావనతో ఆమె ఆ పురస్కారాన్ని స్వీకరించలేదు. ఇది కూడా ఆమె వ్యక్తిత్వంలో ఉన్న ఆత్మగౌరవాన్ని చూపించే సంఘటనగా సంగీత వర్గాలు గుర్తుచేస్తాయి. ఆమె మరణంపై సినీ, రాజకీయ, సంగీత రంగాల నుంచి సంతాప సందేశాలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. జానకి గారి గానం ఒక తరం మాత్రమే కాదు, అనేక తరాల జీవితాల్లో భాగమైందని సంగీతాభిమానులు గుర్తు చేస్తున్నారు. పాట వినిపించినప్పుడు గాయకురాలు కనిపించకుండా, పాత్రే మన ముందుకు రావడం జానకి గారి గొప్పతనం అని పలువురు సినీ ప్రముఖులు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. మైసూరులో ఆమె అంత్యక్రియలకు రాష్ట్ర గౌరవాలు ఏర్పాటు చేసినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అభిమానులు, సంగీత ప్రపంచం ఆమెకు నివాళులు అర్పించేలా ప్రజా దర్శనానికి ఏర్పాట్లు చేసినట్లు సమాచారం. జీవితాంతం గానంతో ప్రజలకు ఆనందం పంచిన జానకమ్మకు అభిమానులు సంగీతమే నిజమైన నివాళిగా భావిస్తున్నారు. ఎస్. జానకి మరణం ఒక గాయని మరణం మాత్రమే కాదు. అది ఒక యుగం ముగిసిన క్షణం. ఆమె గాత్రంలో మనం ప్రేమను విన్నాం, తల్లితనాన్ని విన్నాం, బాధను విన్నాం, ధైర్యాన్ని విన్నాం, ఆనందాన్ని విన్నాం. ఆమె లేకపోయినా, ఆమె పాటలు ప్రతి ఇంట్లో, ప్రతి రేడియో జ్ఞాపకంలో, ప్రతి సంగీతాభిమాని హృదయంలో మళ్లీ మళ్లీ వినిపిస్తూనే ఉంటాయి. మొత్తంగా, ఎస్. జానకి భారతీయ సంగీతానికి ఇచ్చిన సేవలు మరచిపోలేనివి. ఆమె గానం కాలాన్ని దాటి నిలిచే మధుర జ్ఞాపకం. దక్షిణ భారత గానకోకిల స్వరం నిలిచిపోయినా, ఆ స్వరం మిగిల్చిన మాధుర్యం మాత్రం ఎన్నటికీ నిలిచిపోతుంది.