మోషీ వ్యర్థ కేంద్రం ప్రమాదంలో మృతుల సంఖ్య తొమ్మిదికి చేరింది

పుణే సమీపంలోని మోషీ వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్ యూనిట్‌లో జరిగిన భవన కూలిన ఘటన విషాదంగా ముగిసింది. చివరిగా కనిపించకుండా పోయిన వామన్ కస్బే మృతదేహాన్ని ఆదివారం తెల్లవారుజామున శిథిలాల నుంచి బయటకు తీయడంతో మృతుల సంఖ్య 9కి చేరింది. అధికారులు తర్వాత శోధన ఆపరేషన్‌ను ముగించారు. ఈ ఘటనలో 14 మందిని రక్షించినట్లు అధికారులు తెలిపారు. జూలై 8న పింప్రి చించ్వాడ్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ నిర్వహించే Waste-to-Energy ప్లాంట్ వద్ద ఈ ప్రమాదం జరిగింది. ప్లాంట్‌కు సమీపంలో ఉన్న భారీ చెత్త గుట్ట భవనంపై కొండచరియలా పడడంతో మూడు అంతస్తుల పరిపాలనా భవనం కూలిపోయినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. శిథిలాల కింద పలువురు చిక్కుకోవడంతో పెద్ద ఎత్తున రక్షణ చర్యలు చేపట్టారు. వామన్ కస్బే మృతదేహం వెలికితీతతో కనిపించకుండా పోయిన వారందరి శోధన పూర్తయినట్లు అధికారులు తెలిపారు. మృతుల కుటుంబాల్లో తీవ్ర విషాదం నెలకొంది. ప్రమాదం జరిగిన రోజు నుంచి రెస్క్యూ బృందాలు శిథిలాలు, చెత్త కుప్పలు, దెబ్బతిన్న నిర్మాణ భాగాల మధ్య సవాలుతో కూడిన ఆపరేషన్ కొనసాగించాయి. ఈ ఘటనపై Antony Waste Group సీనియర్ అధికారి మహేంద్ర అనంతుల స్పందిస్తూ తీవ్ర దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు. మరణించినవారు, గాయపడినవారు తమ కుటుంబ సభ్యుల్లాంటి వారని అన్నారు. గత నాలుగు ఐదు రోజులుగా కురిసిన భారీ వర్షాల తీవ్రతను ముందుగా అంచనా వేయలేకపోయామని, ఇది “act of God” లేదా ప్రకృతి వైపరీత్యంలా జరిగిందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. అయితే “act of God” అనే వ్యాఖ్యపై ప్రజా చర్చ మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. చెత్త గుట్ట భవనానికి సమీపంలో ఎందుకు ఉండింది, దాని స్థిరత్వం ఎలా పర్యవేక్షించారు, భారీ వర్షాల్లో భద్రతా చర్యలు ఏమిటి, ఉద్యోగులను ముందుగా తరలించారా అనే ప్రశ్నలకు విచారణలో సమాధానం రావాల్సి ఉంది. ప్రకృతి కారణం ఒక అంశమైతే, నిర్వహణ, నిర్మాణ భద్రత, ప్రమాద అంచనా కూడా పరిశీలనకు రావాలి. బాధితులకు సహాయం విషయంలో సంస్థ కొన్ని ప్రకటనలు చేసింది. ప్రమాదంలో గాయపడిన వారి పూర్తి వైద్య ఖర్చులను సంస్థ భరిస్తుందని మహేంద్ర అనంతుల తెలిపారు. మృతి చెందిన ప్రతి వ్యక్తి కుటుంబానికి కంపెనీ కాంట్రిబ్యూషన్, ఇన్సూరెన్స్ పాలసీ ద్వారా రూ.25 లక్షల పరిహారం అందిస్తామని ప్రకటించారు. దీనికి అదనంగా మృతుల ప్రతి కుటుంబంలో ఒక సమీప కుటుంబ సభ్యునికి పూర్తి కాల ఉద్యోగం కల్పిస్తామని సంస్థ తెలిపింది. మృతుల మైనర్ పిల్లల విద్యా ఖర్చులను కూడా భరిస్తామని చెప్పింది. ఈ ప్రకటన బాధిత కుటుంబాలకు కొంత ఉపశమనం కలిగించవచ్చు. అయితే పరిహారం, ఉద్యోగం, విద్యా సహాయం అమలు ఎలా జరుగుతుందన్నది అధికారిక పర్యవేక్షణతో స్పష్టమవుతుంది. మోషీ ప్రమాదం నగర వ్యర్థాల నిర్వహణ భద్రతపై పెద్ద ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. వ్యర్థాల నుంచి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే ప్లాంట్లు నగరాలకు అవసరమైన మౌలిక వసతులు. కానీ అలాంటి ప్రదేశాల్లో చెత్త గుట్టల నిర్వహణ, గ్యాస్ ఉద్గారాలు, నిర్మాణ భద్రత, వర్షపు నీటి ప్రవాహం, డ్రైనేజ్, సిబ్బంది సురక్షిత మార్గాలు అత్యంత కీలకం. పుణే ప్రాంతంలో ఇటీవల భారీ వర్షాలు నమోదయ్యాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో చెత్త గుట్టలు తడిసి బరువు పెరగడం, పక్కదారి జారడం, నిల్వ వ్యవస్థలు బలహీనపడడం వంటి ప్రమాదాలు పెరగవచ్చు. కానీ అలాంటి ముప్పులను ముందుగానే అంచనా వేసే మానిటరింగ్ వ్యవస్థలు లేకపోతే, పని చేసే సిబ్బందే మొదటి బాధితులవుతారు. ఈ ప్రమాదం తర్వాత పింప్రి చించ్వాడ్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్, ప్లాంట్ ఆపరేటర్, భద్రతా తనిఖీ సంస్థలు, నిర్మాణ అనుమతులు ఇచ్చిన విభాగాల పాత్ర పరిశీలనకు రావాల్సి ఉంది. భవనం చెత్త గుట్టకు ఎంత దూరంలో ఉంది, ఎలాంటి రిటైనింగ్ నిర్మాణం ఉంది, భారీ వర్షాల హెచ్చరికల సమయంలో సిబ్బందిని ఎందుకు ఖాళీ చేయించలేదు వంటి అంశాలు విచారణలో కీలకంగా నిలవవచ్చు. బాధిత కుటుంబాలకు తక్షణ సహాయం అవసరం. అదే సమయంలో ఇటువంటి ప్రమాదాలు మళ్లీ జరగకుండా వ్యవస్థాగత మార్పులు అవసరం. వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లలో నిర్మాణ భద్రత ఆడిట్‌లు, చెత్త గుట్టల స్థిరత్వ తనిఖీలు, మాన్సూన్ ముందు ప్రమాద అంచనా, అత్యవసర ఖాళీ ప్రణాళికలు, ఉద్యోగుల భద్రతా శిక్షణ తప్పనిసరి కావాలి. మొత్తంగా, మోషీ వ్యర్థాల ప్లాంట్ భవన కూలిన ఘటన మృతుల సంఖ్య 9కి చేరడంతో విషాదంగా ముగిసినా, దాని వెనుక ఉన్న భద్రతా ప్రశ్నలు ఇంకా ముగియలేదు. సంస్థ పరిహారం, ఉద్యోగం, విద్యా సహాయం ప్రకటించింది. కానీ ప్రమాదానికి నిజమైన కారణం, నిర్లక్ష్యం ఉన్నదా, ముందస్తు హెచ్చరికలు ఎందుకు పనిచేయలేదా అన్న అంశాలు అధికారిక విచారణలో స్పష్టమవాలి.