సౌదీ, హూతీల మధ్య మళ్లీ ఘర్షణలు.. అభా విమానాశ్రయంపై దాడుల ప్రకటన

పశ్చిమాసియాలో ఇప్పటికే అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న సమయంలో సౌదీ అరేబియా, యెమెన్ హూతీల మధ్య మరో ప్రమాదకర ఘర్షణ మొదలైంది. యెమెన్ రాజధాని సనాలోని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయ రన్‌వేపై జరిగిన వైమానిక దాడులకు ప్రతీకారంగా సౌదీ అరేబియాలోని అభా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని క్షిపణులు, డ్రోన్లతో లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు హూతీలు ప్రకటించారు. హూతీ సైనిక ప్రతినిధి యాహ్యా సరీ ప్రకారం, సోమవారం సౌదీ అరేబియా దక్షిణ ప్రాంతంలోని అభా విమానాశ్రయంపై బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, డ్రోన్లను ప్రయోగించారు. సనా విమానాశ్రయంపై జరిగిన దాడులకు ప్రతీకారంగానే ఈ చర్య చేపట్టినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. సౌదీ నేతృత్వంలోని సైనిక కూటమి హూతీలు ప్రయోగించిన క్షిపణులను గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలు అడ్డుకున్నట్లు ప్రకటించింది. తాజా ఘటనలో ప్రాణనష్టం జరిగినట్లు సమాచారం లేదు. విమానాశ్రయానికి జరిగిన నష్టంపై కూడా పూర్తి అధికారిక వివరాలు వెలువడలేదు. సోషల్ మీడియాలో అభా ప్రాంతంలో పేలుళ్లు, మంటలు కనిపిస్తున్నాయంటూ కొన్ని వీడియోలు ప్రచారంలోకి వచ్చాయి. అయితే అవి తాజా దాడికి సంబంధించినవేనా, విమానాశ్రయంలో ఏదైనా క్షిపణి లేదా డ్రోన్ నేరుగా పడిందా అనే అంశాలకు పూర్తి స్వతంత్ర ధ్రువీకరణ అందుబాటులో లేదు. అందువల్ల అభా విమానాశ్రయం దెబ్బతిన్నట్లు నిర్ధారితంగా పేర్కొనడం సముచితం కాదు. ఈ పరిణామాలకు ముందు సనా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై దాడి జరిగింది. ఇరాన్ నుంచి హూతీ ప్రతినిధుల బృందాన్ని తీసుకువస్తున్న విమానం సనాలో దిగకుండా అడ్డుకునేందుకే రన్‌వేను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు యెమెన్ అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. ఆ విమానం ఇరాన్ నుంచి వస్తున్నట్లు యెమెన్ ప్రభుత్వం తెలిపింది. తమ గగనతల సార్వభౌమత్వాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ విదేశీ విమానం అనుమతి లేకుండా దిగేందుకు ప్రయత్నించిందని ఆరోపించింది. దాన్ని అడ్డుకోవడానికి సనా విమానాశ్రయ రన్‌వేపై దాడి చేసినట్లు పేర్కొంది. రన్‌వే దెబ్బతినడంతో ఇరాన్ విమానం సనాలో దిగలేకపోయింది. అనంతరం హూతీల నియంత్రణలో ఉన్న హోదైదా విమానాశ్రయంలో దిగినట్లు అంతర్జాతీయ కథనాలు పేర్కొన్నాయి. విమానంలో ఉన్న ప్రతినిధుల వివరాలు, ప్రయాణ ఉద్దేశంపై ఇరువర్గాలు పరస్పర విరుద్ధ ప్రకటనలు చేశాయి. సనా విమానాశ్రయంపై దాడి వెనుక సౌదీ అరేబియా ఉందని హూతీలు ఆరోపించారు. అయితే సౌదీ అధికారులు ఆ దాడిలో తమ పాత్రను వెంటనే అధికారికంగా నిర్ధారించలేదు. యెమెన్ అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వం మాత్రం దాడిని సమర్థిస్తూ, దేశ సార్వభౌమత్వాన్ని రక్షించేందుకే చర్య తీసుకున్నట్లు తెలిపింది. సనా విమానాశ్రయంపై దాడిని హూతీలు తీవ్రంగా ఖండించారు. ఇది నాలుగేళ్లుగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల తగ్గింపు ప్రక్రియకు ముగింపు పలికిందని పేర్కొన్నారు. సనా విమానాశ్రయంపై ఉన్న ఆంక్షలను తొలగించే వరకు సౌదీ గగనతలం ద్వారా ప్రయాణించవద్దని విమానయాన సంస్థలను హెచ్చరించారు. ఈ హెచ్చరిక ప్రాంతీయ విమానయానంపై ఆందోళన పెంచుతోంది. అభా విమానాశ్రయం సౌదీ అరేబియా దక్షిణ ప్రాంతంలో, యెమెన్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది. గతంలో కూడా హూతీలు ఈ విమానాశ్రయాన్ని క్షిపణులు, డ్రోన్లతో అనేకసార్లు లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. 2022లో ఐక్యరాజ్యసమితి మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన కాల్పుల విరమణ అధికారికంగా ముగిసినప్పటికీ, సౌదీ అరేబియా, హూతీల మధ్య పెద్ద స్థాయి ప్రత్యక్ష దాడులు గణనీయంగా తగ్గాయి. నాలుగేళ్ల తర్వాత హూతీలు సౌదీ భూభాగాన్ని మళ్లీ లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ప్రకటించడం కీలక పరిణామంగా మారింది. యెమెన్‌లో రాజకీయ, సైనిక పరిస్థితి అత్యంత సంక్లిష్టంగా ఉంది. ఉత్తర యెమెన్‌లోని సనా సహా విస్తారమైన ప్రాంతాలను హూతీలు నియంత్రిస్తున్నారు. దక్షిణ, తూర్పు ప్రాంతాల్లో యెమెన్ అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వానికి మద్దతున్న శక్తులు ప్రభావం చూపుతున్నాయి. హూతీ ఉద్యమానికి ఇరాన్ రాజకీయ, సైనిక సహాయం అందిస్తోందని సౌదీ అరేబియా, అమెరికా ఆరోపిస్తున్నాయి. ఇరాన్ మాత్రం హూతీలకు రాజకీయ మద్దతు ఉందని చెబుతూ, ఆయుధ సహాయంపై వచ్చిన ఆరోపణలను గతంలో తిరస్కరించింది. యెమెన్ అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా 2015లో సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలో సైనిక కూటమి ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత హూతీ ప్రాంతాలపై భారీ వైమానిక దాడులు జరిగాయి. హూతీలు కూడా సౌదీ నగరాలు, విమానాశ్రయాలు, చమురు కేంద్రాలపై క్షిపణులు, డ్రోన్లను ప్రయోగించారు. ఏళ్ల తరబడి కొనసాగిన యుద్ధంలో వేలాది మంది ప్రత్యక్షంగా మరణించగా, ఆకలి, వ్యాధులు, వైద్య సదుపాయాల కొరతతో మరెంతో మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. యెమెన్ ప్రపంచంలోని అత్యంత తీవ్రమైన మానవతా సంక్షోభాల్లో ఒకదాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. తాజా ఘర్షణలు పూర్తిస్థాయి యుద్ధంగా మారితే ఆహారం, మందులు, ఇంధన సరఫరా మరింత దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. సనా విమానాశ్రయం మానవతా సహాయం, వైద్య ప్రయాణాలు, పౌరుల రాకపోకలకు ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉంది. రన్‌వే దెబ్బతినడం యెమెన్ పౌరులపై నేరుగా ప్రభావం చూపవచ్చు. హూతీల హెచ్చరికల కారణంగా సౌదీ గగనతలాన్ని ఉపయోగించే అంతర్జాతీయ విమానయాన సంస్థలు మార్గాలను సమీక్షించే అవకాశం ఉంది. అయితే అభా విమానాశ్రయం మూసివేత, విమానాల రద్దు లేదా పెద్ద స్థాయి నష్టం గురించి అధికారిక సమాచారం లేకుండా ఊహాగానాలు చేయకూడదు. సౌదీ అరేబియా హూతీలపై కొత్త సైనిక చర్యలు చేపట్టడానికి ముందు అమెరికా సహాయం కోరిందన్న కథనాలు కూడా ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అయితే ఈ వాదనకు అమెరికా లేదా సౌదీ ప్రభుత్వం నుంచి స్పష్టమైన అధికారిక ధ్రువీకరణ అందుబాటులో లేదు. అందువల్ల దాన్ని నిర్ధారిత పరిణామంగా కాకుండా ధ్రువీకరించని మీడియా కథనంగా మాత్రమే పరిగణించాలి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణల నేపథ్యంలో సౌదీ, హూతీ ఉద్రిక్తతలు పెరగడం ప్రాంతీయ భద్రతకు మరింత ప్రమాదకరం. హూతీలు ఎర్ర సముద్రం, బాబ్ అల్ మండెబ్ జలసంధి ప్రాంతాల్లో వాణిజ్య నౌకలను మళ్లీ లక్ష్యంగా చేసుకుంటే అంతర్జాతీయ సరకు రవాణా కూడా ప్రభావితమవుతుంది. తాజా పరిణామాలపై ఐక్యరాజ్యసమితి అధికారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇరువర్గాలు సైనిక చర్యలను నిలిపివేసి చర్చల మార్గానికి తిరిగి రావాలని అంతర్జాతీయ వర్గాలు కోరుతున్నాయి. దాడులు కొనసాగితే 2022 నుంచి ఏర్పడిన సాపేక్ష ప్రశాంతత పూర్తిగా కూలిపోయే ప్రమాదం ఉంది. మొత్తంగా, సనా విమానాశ్రయ రన్‌వేపై దాడి, అభా విమానాశ్రయాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు హూతీల ప్రకటన సౌదీ, హూతీ ఘర్షణను తిరిగి ముందుకు తెచ్చాయి. ప్రాణనష్టం నమోదుకాకపోయినా, ఈ పరిణామం యెమెన్ శాంతి ప్రయత్నాలు, గల్ఫ్ విమానయానం, ఎర్ర సముద్ర వాణిజ్య భద్రతపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.